Điều tôi biết chắc – Oprah Winfrey

Quyển sách của Oprah Winfrey viết về những điều có vẻ rất hiển nhiên, nhưng lại vô cùng thú vị ngay ở điểm bắt đầu. Một người nổi tiếng, thành công, quyền lực và uyên bác như bà lại ngập ngừng khi được hỏi về những gì mình “biết chắc”.

Có phải thế giới này quá nhiều những điều khó lòng đoán định? Với biết bao chuẩn mực và kỳ vọng của xã hội đang sẵn đó, người ta vẫn thấy quá khó để thấy vui, để hạnh phúc, để hài lòng và yêu thương bản thân dù đang nỗ lực hết mình?

Oprah đã viết về một hành trình để sống tự tin và hạnh phúc trong đời với từng bước nhỏ, giản đơn mà ai cũng có thể làm được. Nhưng có lẽ ta sẽ không làm được nếu không thật sự tỉnh thức.

Bà nhắc nhớ chúng ta về niềm vui, sự hồi phục sau những tổn thương, xây dựng mối gắn kết trong đời sống để thấy mình không đơn độc, và rồi tình yêu thương và lòng trắc ẩn.

Bà nhắc nhớ chúng ta về những điều có thể, để hiểu không có ai và không có điều gì có thể ngăn bước bạn theo đuổi hạnh phúc và thành công của bản thân.

Bà nhắc nhớ về sự nghiêm cẩn, trân trọng cần có trước mỗi phút giây của cuộc đời, để có thể hạnh phúc.

Bà nhắc nhớ vì điều gì ta cần đặt bản thân ở vị trí trung tâm, để chủ động sống với những ý định tích cực nhất, cần thiết nhất.

Và bà định nghĩa quyền lực, tự do.

Câu chuyện thật cuộc đời của Oprah Winfrey cộng với 14 năm chuyên mục trên tạp chí O, The Oprah Magazine. Cuối cùng bà đã có thể nói cho bạn điều bà biết chắc.

Giới thiệu

Năm 1998, Oprah Winfrey tham dự một cuộc phỏng vấn truyền hình trực tiếp với nhà phê bình phim Gene Siskel. Khi họ kết thúc cuộc phỏng vấn, Siskel đã hỏi Oprah một câu hỏi mà bà khó có thể trả lời: “Bạn biết chắc điều gì?”.

Câu hỏi đó đã ở lại trong (tâm trí) Oprah, và trong 14 năm, đó là một câu hỏi mà bà luôn đặt ra trong chuyên mục hàng tháng của mình, trên tạp chí O, The Oprah Magazine. Lúc mọi việc xong xuôi, khi bạn đã trải qua những thử thách đáng kinh ngạc và những niềm vui trần tục nhất, bài học và hiểu biết khôn ngoan nào vẫn còn giữ được vẹn nguyên sự chân thực sau tất cả?

Trong quyển sách này, Oprah Winfrey chia sẻ những bài học quý giá và lâu dài nhất của bà về niềm vui và sức mạnh, sự kiên cường và lòng biết ơn.

Niềm vui

Năm 1997, Oprah có cơ hội thực hiện ước mơ biểu diễn trên sân khấu với Tina Turner. Vai diễn khách mời của bà diễn ra không quá sáu phút, nhưng Oprah đã vô cùng sợ hãi. Bà lo không nhớ được trình tự của mình và không theo kịp nhân vật huyền thoại. Cuối cùng, Oprah tự nhắc nhở bản thân rằng thời gian của bà diễn bên cạnh Tina sẽ rất ngắn ngủi, và bà không muốn bỏ lỡ khoảnh khắc này. Bà chọn cách quên đi nỗi hoảng sợ của mình và để mọi thứ tự nhiên thoải mái.  

Trong mọi khoảnh khắc cuộc sống, bạn có cơ hội để khiêu vũ/ nhảy múa, tận hưởng những niềm vui của hiện tại và để chúng ngấm trọn vào người.  Hưởng trọn cuộc sống của bạn. Có lẽ không phải mỗi ngày (bạn) đều có cơ hội đứng trên sân khấu với một huyền thoại âm nhạc, nhưng chẳng phải niềm vui vẫn ở ngay đó thôi: Niềm vui của cà phê sáng bạn uống, nỗi vui tươi khi bắt kịp bước người bạn thân, hay phút chốc bạn nạp lại được năng lượng sau một ngày dài. Hãy nhớ rằng, mỗi ngày đều chứa đựng những mảnh to hay nhỏ của cái đẹp. Hãy giữ đôi mắt của bạn mở để nhìn thấy chúng, giữ chặt lấy chúng và trải nghiệm chúng một cách trọn vẹn. Đừng để những nỗi hoảng sợ của đời sống làm bạn không thể cảm nhận trọn vẹn niềm vui sướng trên đời.

Và hãy luôn nhớ, niềm vui đó luôn là một chọn lựa. Nếu ngày mai bạn chết, điều bạn hối tiếc là gì? Ở cuối đời, câu hỏi bạn sẽ gặm nhấm chính là giả-sử-như, chứ không phải lương bạn bao nhiêu hay bạn đã đạt được những điều gì. Trong khi phần lớn những việc xảy ra trong đời luôn vượt quá tầm kiểm soát của bạn, bạn vẫn là người cuối ghi dấu lên con đường của riêng bạn. Hoàn thành mục tiêu và làm những điều bạn luôn muốn làm – đều nằm trong khả năng của bạn. Bạn có thể thực hiện chuyến đi trong mơ của mình, hoặc hòa giải với một người bạn ở xa. Hãy nhớ sức mạnh của mình và cho phép bản thân dùng nó, vì điều tốt cho cuộc sống của chính bạn.

Khả năng hồi phục

Mỗi người đều có hành trình riêng đầy trắc trở và niềm vui, hạnh phúc, và xáo trộn.

Hành trình của Oprah bắt đầu ở vùng nông thôn Mississippi, nơi bà được hoài thai ngoài giá thú, và mẹ bà giấu việc mang thai cho đến ngày Oprah chào đời. Khởi đầu cuộc sống của Oprah không được đánh dấu bằng niềm vui, mà bằng hổ thẹn. Suốt tuổi thơ, Oprah mang trên vai gánh nặng là một đứa trẻ không được mong đợi, bà đã đối mặt với sự cô đơn và cô lập mà ta khó lòng tưởng tượng.

Bạn có thể có những thất vọng, tổn thương và đau lòng của riêng bạn. Có thể, bạn cảm thấy mình là một đứa trẻ không được yêu thương khi còn nhỏ, hoặc bạn đã phải chịu đựng một cuộc hôn nhân đau thương, tan vỡ.

Nhưng cho dù quá khứ của bạn chứa đựng điều gì, bạn vẫn phải chịu trách nhiệm về việc bạn là ai và bạn sống thế nào. Bạn có thể bất bình một cách chính đáng với cha mẹ của bạn hay người yêu trong quá khứ, nhưng sống cuộc sống mãi như nạn nhân và luôn đổ lỗi cho người khác – sẽ không cải thiện hoàn cảnh của bạn chút nào.

Khi bạn hiểu thêm về bản thân, hãy chủ động hoàn thiện bản thân. Nếu cha mẹ của bạn đã không dành cho bạn đủ tình yêu khi còn nhỏ, hãy bắt đầu yêu bản thân bằng tình yêu mà bạn chưa bao giờ nhận được. Nếu vợ/ chồng cũ của bạn không nghĩ rằng cảm xúc của bạn là quan trọng, hãy bắt đầu nhìn nhận cảm xúc của bạn một chút. Tìm ra những gì bạn cần để trở nên đầy đủ, và sau đó tự mang đến cho bản thân. Đừng đợi người khác sửa chữa bạn, và đừng dành cả cuộc đời để đổ lỗi người khác về sự đổ vỡ của chính bạn.

Cách bạn đối xử với bản thân là điều quyết định chất lượng cuộc sống của bạn. Trong nhiều năm, Oprah che giấu một số bí mật thời thơ ấu của mình. Bà che giấu việc bà bị lạm dụng,  và việc đó đã khiến bà sống bừa bãi để rồi có thai ở tuổi 14. Sau khi đứa trẻ con bà chết trong bệnh viện, Oprah đi học lại và không hề hé răng vì sợ bị đuổi học. Khi trưởng thành, bà giữ bí mật này với bạn bè thân và đối tác của bà  trong nhiều năm, vì bà sợ rằng họ cũng sẽ tống bà ra khỏi cuộc sống của họ.

Khi sự thật về thời thơ ấu của Oprah bị tiết lộ cho báo chí, những nỗi sợ hãi đó lại trỗi dậy. Oprah lo lắng công chúng sẽ phán xét, và bà chắc chắn bạn bè lẫn người lạ cũng sẽ từ chối bà. Trong sự ngạc nhiên của Oprah, không ai làm thế khi bà phơi bày bí mật. Oprah nhận ra bà là người duy nhất đổ lỗi cho bản thân về việc bà bị lạm dụng và mang thai. Nỗi hổ thẹn bà tự tạo ra là gánh nặng nặng nhất trên tất cả, và chỉ khi bà từ bỏ nó thì bà mới hàn gắn được phần nào bản thân.

Hãy tự chăm sóc bản thân. Đừng lo lắng người khác nghĩ gì, bất kể phán xét của họ là tích cực hay tiêu cực. Ý kiến đánh giá của bạn về bản thân bạn là thứ ảnh hưởng đến bạn nhất. Nếu bạn đang ép buộc bản thân chịu đựng sự hổ thẹn và không ngừng phê phán bản thân, hãy học cách tự đối xử tử tế. Đừng tự cản trở cuộc sống của chính mình bằng những gánh nặng tự đặt lên vai.

Sự kết nối

Tất cả mọi người đều muốn cảm thấy có giá trị, được yêu thương, được cần đến và được hiểu. Con người muốn các mối liên kết trong đó bạn cảm thấy được lắng nghe và nhìn nhận. Mọi người đều muốn có giá trị với ai đó.

Khi còn nhỏ, Oprah không cảm thấy được gia đình yêu thương, vì vậy bà đã tự thúc đẩy bản thân trở thành một cá nhân vượt trội, để giành được tình yêu và sự trân trọng từ họ. Khi còn trẻ, Oprah nghĩ rằng bà cần tình yêu của một người đàn ông để cảm thấy đủ đầy.

Cuối cùng, những mối quan hệ tan vỡ và những nỗ lực để được cảm thấy có giá trị – đã dạy Oprah một điều: Thứ tình yêu quan trọng nhất bạn có thể nhận được đến từ nội tại. Nhu cầu có những mối quan hệ lành mạnh là điều xảy ra tự nhiên, nhưng không người yêu, bạn bè hoặc cha mẹ nào có thể sửa chữa điều bạn cảm thấy về bản thân. Nếu bạn không tin rằng bạn có giá trị, không ai có thể thay đổi suy nghĩ của bạn. Để nhận được tình yêu từ người khác, bạn trước tiên cần phải yêu bản thân mình.

Yêu bản thân có thể là một bài khó học vì nó thách thức rất nhiều chuẩn mực văn hóa về việc tình yêu nên thế nào. Có thể bạn thấy mình trông chờ các tình yêu kiểu như một người yêu đẹp trai hoàn hảo, hay sự chấp nhận sau cùng từ các phụ huynh nơi xa. Tình yêu không phải lúc nào cũng đúng như ý bạn mong đợi, và khi nó lệch khỏi định kiến ban đầu bạn có, thì khó mà nhìn ra nó.

Đừng để hi vọng và kì vọng làm bạn không nhìn thấy được những dạng thức của tình yêu. Tình yêu có ở khắp nơi, và bạn có thể trải nghiệm yêu thương bất kể tình trạng mối quan hệ của bạn ra sao. Tình yêu có ở người yêu/ bạn đời của bạn, nhưng cũng lại có ở bạn bè, đồng nghiệp, và hàng xóm láng giềng. Khả năng gắn kết không định là nằm ở đâu. Nếu bạn đang chật vật để có được yêu thương trong đời, hãy bắt đầu với tình thương – lòng trắc ẩn. Nghĩ cho người khác, người thu ngân ở cửa hàng hay người đồng nghiệp đầy phiền toái. Tình thương là bước đầu tiên, và rồi nó dẫn dắt bạn đến những gắn kết không thể đoán định trước.

Lòng biết ơn

Oprah từ lâu đã duy trì một nghi lễ tinh thần là viết ra danh sách năm điều mà bà thấy biết ơn cho mỗi ngày. Chúng giúp bà giữ vững tinh thần và dễ có được niềm vui. Nhìn lại đời mình, Oprah để ý thấy bà kém hạnh phúc đi trong những đoạn đời mà bà xao nhãng nghi thức biết ơn này, dù cho cuộc sống lúc đó vẫn đầy thành công và dư dả.

Ngay cả hành động nói “cảm ơn” cũng có thể thay đổi thái độ của bạn. Nhiều năm trước, Oprah khóc suy sụp trên sàn nhà tắm. Bạn thân của bà, Maya Angelou, bảo bà ngừng khóc và nói lời cảm ơn thành tiếng, đơn giản thế thôi. Nước mũi chảy ròng ròng và đôi mắt ngấn lệ, Oprah đã làm như Angelou bảo, nhưng sau đó tự hỏi bà đang phải biết ơn điều gì. Angelou nói bà đang cảm ơn thế giới vì dù có điều tồi tệ gì xảy ra, bà có niềm tin và sức mạnh để vượt qua nó.

Lòng biết ơn có thể thay đổi thái độ và hoàn cảnh của bạn. Có thể rất khó để thực hành, đặc biệt là trong những thời điểm khó khăn. Nhưng bất cứ khi nào bạn cảm thấy ít biết ơn nhất, đó là lúc bạn cần nó nhất.

Lòng biết ơn đầy sức mạnh bởi vì nó buộc bạn phải gạt bỏ cái tôi của mình. Khi cái tôi bớt ngáng đường, các giá trị khác có thể thế chỗ, nhiều chỗ hơn cho –  ví dụ như –  lòng trắc ẩn hay sự biết mình. Bạn càng biết ơn, bạn càng có nhiều thứ để biết ơn.

Chẳng hạn, thật dễ nhìn ra khiếm khuyết của cơ thể bạn, và mong đùi không to hay bụng  phẳng hơn một chút. Nhưng cơ thể của bạn có nhiều hơn so những điều bạn phàn nàn. Đó còn là một trái tim khỏe mạnh, một bộ não phức tạp, một hệ thống tiêu hóa vận hành trơn tru, và một tập hợp các cơ khớp cho phép bạn sống cuộc đời mình. Khi bạn để mình biết ơn tất cả những gì mà cơ thể bạn có thể làm được, bạn sẽ bắt đầu nhìn cơ thể mình bằng con mắt yêu thương, trân trọng.

Điều có thể

Đã đến lúc bạn nên bắt đầu một giai đoạn mới trong cuộc đời, khi bạn nhận ra bạn đã học đủ từ công việc hay mối quan hệ hiện tại. Nếu bạn muốn đạt đỉnh tiềm năng của bản thân, bạn cần sẵn sàng chấp nhận rủi ro và bước vào lãnh địa mới để phát triển lên.

Oprah thừa nhận, dù bên ngoài có vẻ bà đầy thành công, phần lớn nội tâm của bà là sợ hãi. Bà sợ phải nói không và làm người khác thất vọng. Nỗi nghi hoặc bản thân và ước mong được làm hài lòng người khác đưa ra phán quyết cho cuộc đời bà.

Đạt đỉnh tiềm năng của bản thân và sống tốt nhất đời mình đòi hỏi bạn phải sống mà không sợ hãi. Chỉ khi đó cuộc sống của bạn mới là của bạn và chỉ của bạn mà thôi. Sống không sợ hãi cũng cho phép bạn đường hướng rõ ràng để bước tiếp, bởi bạn đã nghe tiếng lòng mình, không phải lời người khác. Bạn có thể theo đuổi giấc mơ bởi vì bạn có thể nhận ra giấc mơ của bạn thực sự là gì. Sống không sợ hãi giúp bạn làm rõ cảm nhận về phương hướng, và giúp bạn sống đúng chuẩn của chính mình.

Nắm bắt những điều có thể trong đời dường như rất khó đối với phụ nữ, họ lớn lên không ngừng tiếp thu các bài học vừa ngầm hiểu vừa rõ ràng: Đừng quá ồn ào hay gợi dục, hãy khiêm tốn và từ chối các lời khen. Phụ nữ được dạy để lùi phía sau, vì thế họ tránh né sự chú ý và xem nhẹ thành công. Với phụ nữ, sự quả quyết phải nắm quyền kiểm soát và theo đuổi giấc mơ là vô cùng thử thách, nhưng lại quan trọng hơn. Hãy quên đi những thứ người khác bảo bạn phải làm, và làm đi. Hãy kháng cự những bài rao giảng bảo bạn phải dễ thương tử tế và nhu mì đi. Khẳng định điều bạn muốn, và theo đuổi nó, vì đó là sứ mệnh Chúa trời ban cho bạn.

Sự kính cẩn

Yên bình và thanh thảnh có trong mọi khoảnh khắc. Mỗi hơi hít vào, bạn có thể trở lại với sự tĩnh lặng vốn là nền của sự sống: mặt trăng trong đêm không mây, mùi hoa tử đinh hương vào mùa xuân, sự tĩnh lặng nơi con đường mòn đi bộ hẻo lánh. Cũng như niềm vui hay tình yêu thương chỉ cần dấn bước vào là có, cảm giác nghiêng mình kính cẩn đầy choáng ngợp trước vẻ đẹp của thế giới cũng vậy. Hãy dành thời gian cho nó. Hãy nhớ thở sâu giữa mù ám của tuần làm việc bận rộn, hay khi con nhỏ của bạn đang gào khóc. Vẻ đẹp của thế giới sẽ gặp bạn ở chỗ bạn, chỉ khi bạn có lòng muốn gặp.

Phép màu cũng không hiếm gặp. Chúng là những chiếc lá vàng ngỡ ngàng đầu tháng 10, cuộc gọi bất ngờ của người bạn ở múi giờ khác, cảm giác ngọt ngào khi biết cuốn sách bạn yêu cầu đang chờ bạn ở thư viện. Hãy nhìn những thứ nhỏ bé ấy và yêu thương chúng. Bởi vì nếu bạn có thể thể phát triển khả năng để cảm nhận sự kỳ diệu và trân trọng, bạn dễ hạnh phúc hơn.

Sự rõ ràng

Trong phần lớn sự nghiệp của mình, Oprah phải vật lộn để học cách nói không và đặt ra các ranh giới lành mạnh cho bản thân. Phương cách của bà là các hiểu biết có từ Nguyên tắc Ý định của Gary Zukav. Zukav lập luận rằng mọi hành động đều xuất phát từ một ý định, và ý định cũng là nguyên nhân với hệ quả của chính nó. Nếu chúng ta là một phần của nguyên nhân, chúng ta cũng là một phần của hệ quả.

Do đó, chúng ta luôn phải chịu trách nhiệm về hành động của mình vì ở một số cấp độ, chúng là hệ quả từ ý định của chúng ta, ngay cả những thứ chúng ta không thể nhìn thấy hoặc hiểu được.

Biết rằng hành động của mình phải có căn nguyên cụ thể, Oprah bắt đầu tìm hiểu vì sao bà thường xuyên mất mát nhiều phần của bản thân cho người khác. Bà nhận ra ý định của mình là muốn làm hài lòng người khác, và hệ quả là cuộc sống của bà – thường xuyên nhận các yêu cầu giúp đỡ, thường xuyên mất mát nhiều phần của bản thân cho họ – phản ánh ý định đó.

Hãy xem xét các hành vi lặp đi lặp lại trong đời bạn. Xem xét các hành động và thói quen làm cho bạn cảm thấy không hạnh phúc, và tò mò về cách mà các ý định của bạn – có ý thức lẫn vô thức – có thể định hình cuộc đời bạn.

Nếu bạn nhận thấy các con lớn của bạn luôn tận dụng bản tính ưa giúp đỡ của bạn, hãy tự kiểm tra và nhận ra những đặc điểm, khuynh hướng nào có thể tạo nên hành vi của chúng. Nếu sếp của bạn không nghiêm túc đáp ứng yêu cầu tăng lương của bạn, có thể bạn mới chính là người không xem bản thân đủ tốt. Có lẽ đồng nghiệp của bạn không tôn trọng bạn dủ, vì bạn cũng không tôn trọng bản thân.

Hãy cẩn thận xem xét các ý định của bạn và nếu chúng đang gây ra những hệ quả tiêu cực cho đời sống của bạn, hãy chủ động tạo  những ý định mới.

Quyền lực

Tự do không chỉ có nghĩa là không bị đối xử áp bức, bất công. Tự do là được toàn quyền chọn lựa. Đó là việc bạn được chọn lựa cho cuộc đời riêng của bạn.

Bạn thức dậy vào mỗi buổi sáng và quyết định hôm nay làm gì. Công việc của bạn có thể quá sức hay cuộc sống gia đình của bạn quá nhiều gánh nặng, nhưng dù sao đi nữa, bạn vẫn có thể đưa ra lựa chọn trong đời. Bạn có thể bỏ việc hoặc thay đổi tình thế trong công việc. Bạn có thể chọn những mảnh đời sống gây ra phiền toái hay niềm vui. Bạn có nhiều quyền tự quyết hơn những gì bạn nhận ra, vì vậy hãy nắm bắt lấy và sử dụng nó.

Kết

 Quá khứ và hiện tại của bạn chứa đầy thất vọng và thành công, nhưng bất kể hoàn cảnh thế nào, bạn vẫn có thể trải nghiệm niềm vui, lòng biết ơn và sự viên mãn.

Thông điệp của Oprah là một thông điệp về sức mạnh cá nhân: Bạn có khả năng để vui hơn, trở nên biết ơn nhiều hơn, tự chữa lành vết thương lòng và thực hiện ước mơ của bạn.

Bạn không cần hoàn cảnh thay đổi để sống cuộc sống của mình tốt nhất, cũng không cần người khác cho phép và chấp thuận để làm điều đó. Bạn có khả năng thay đổi cuộc sống của bạn theo bất kỳ cách nào bạn muốn. Cuộc sống tốt hơn cho bạn chỉ là một quyết định bạn cần ra.

Về Oprah Winfrey

Oprah Winfrey là giám đốc điều hành truyền thông, nhà sản xuất, nữ diễn viên và nhà từ thiện.

Oprah Winfrey Show là chương trình truyền hình (talk show với người nổi tiếng) được đánh giá cao nhất của loại hình này. Vào năm 2013, Oprah đã được Tổng thống Barack Obama trao tặng Huân chương Tự do Tổng thống.

Snapshot What I Know For Sure

Audio Book What I Know For Sure

Scribd Snapshot – Chuyên mục điểm sách của ứng dụng đọc sách Scribd giúp độc giả nhanh chóng nắm bắt các ý chính của các quyển sách từ tác giả nổi tiếng. Tôi chọn chuyển ngữ một số các bản điểm sách này theo sở thích. Lúc này là các sách self-help, vì tôi nghĩ, ai cũng cần chút vitamin cho tinh thần.

Dù sao thì các bản điểm sách cũng chỉ là cánh cửa. Hãy đọc quyển sách gốc khi bạn thấy hứng thú với nội dung chính của nó. Vì nếu bạn chỉ dừng ở chỗ cánh cửa, rốt cuộc bạn khó nắm bắt trọn vẹn những thứ ở bên trong.

Bạn hoàn toàn có thể đọc/ nghe bản đầy đủ của các quyển sách này trên ứng dụng Scribd. Mỗi tháng bạn sẽ trả $8.99 để đọc tất cả sách có trên đó. Tôi khá thích Scribd vì có hầu hết các đầu sách Marketing, Tài chính, Startup, Văn học mới nhất.

Quản trị nội dung website

Khi bạn được bàn giao một website doanh nghiệp/ cá nhân hoàn chỉnh, việc của bạn tiếp tục cập nhật thông tin, quản trị nội dung website. Chủ yếu đăng bài mới/ chỉnh sửa bài cũ và chỉnh sửa, cập nhật các trang nội dung chính.

WordPress là một CMS (Content Management System – Hệ thống Quản trị Nội dung) khá thân thiện với người dùng. Bạn không cần biết code để sử dụng WordPress để quản trị nội dung website của mình.

Hãy thử nhé, đơn giản hơn bạn nghĩ rất nhiều.

Đăng/ chỉnh sửa bài viết nội dung lên website WordPress

Đăng nhập vào tài khoản quản trị/ biên tập viên.

Tại Dashboard Trang chủ WordPress, chọn Posts – Bài viết.

Ở mục này, bạn có thể quản trị các mục:

  • All posts – Tất cả Bài viết;
  • Add new – Tạo Bài viết Mới;
  • Categories – Quản lý Chuyên mục;
  • Tags – Quản lý Thẻ.

Tất cả bài viết

 Đây là danh sách tất cả bài viết có trên trang của bạn.

Bên dưới mỗi bài viết, bạn sẽ thấy các link hành động thay đổi, cập nhật nội dung bài viết. Bao gồm:

  • Edit – Chỉnh sửa;
  • Quick Edit – Sửa nhanh;
  • Trash – Thùng rác (Xóa);
  • View- Xem trên trình duyệt;
  • Edit with Elementor – Sửa với trình xây dựng website Elementor. Lần đầu tiên chỉnh sửa một bài viết bằng Elementor, bạn luôn phải qua bước Edit thông thường trước khi có thể chỉnh sửa bằng Elementor.

Giao diện của bài viết sẽ không đa dạng, phức tạp về trình bày như trang. Bạn có thể chỉnh sửa bài viết bằng website builder Elementor nhưng việc này không phổ biển.

Edit –  Chỉnh sửa

Bạn chọn phần này để chỉnh sửa nội dung, cập nhật các cài đặt bài viết cơ bản và khai báo SEO Onpage thông qua RankMath SEO hoặc Yoast SEO (Plugin hỗ trợ SEO).

Một số người vẫn sử dụng Classic Editor để có giao diện chỉnh sửa bài viết – quản trị nội dung website quen thuộc.

Chúng tôi đề nghị không dùng Classic Editor mà chỉ dùng Block Editor. Thứ nhất, đỡ được 1 plugin là website nhẹ đi một phần. Thứ hai, Classic Editor thường làm hỏng giao diện trang nội dung được xây dựng bằng Elementor.

Các cài đặt đáng lưu ý

  • Visibility – Hiển thị: Có các chọn lựa Công Khai, Riêng tư hoặc Nháp.
  • Publish – Ngày tháng đăng: Có thể đăng lùi ngày, hoặc lên lịch cho trang.
  • Author – Tác giả
  • Permalink – Đường dẫn tĩnh: Nên khai báo đường dẫn cẩn thận, có ý nghĩa.
  • Categories – Chuyên mục: Luôn chọn chuyên mục phù hợp cho bài viết.
  • Tags – Thẻ: Luôn chọn tag (thẻ) phù hợp cho bài viết. Thẻ cần có ý nghĩa đại diện, đặc trưng, là keyword nội dung của bài viết.
  • Featured Image – Ảnh đại diện cho bài viết: Luôn chọn. Kích thước ảnh đại diện cho trang nên là 1200x628px (Kích thước lý tưởng của Thumbnail khi hiển thị trên Facebook, hoặc 1200x800px (chuẩn tỷ lệ 4:3 của hình ảnh).
  • Attributes – Thuộc tính bài viết: Thường chọn Mặc định để bài viết hiển thị theo quy cách chung trên website.

Khai báo SEO thông qua công cụ RankMath SEO hoặc Yoast SEO (Plugin hỗ trợ SEO) khi quản trị nội dung website

Đừng quên khai báo SEO cho từng bài viết nội dung. Việc này ảnh hưởng rất lớn đến mức độ thân thiện với Bộ máy tìm kiếm của Google (Google- Friendly) của website của bạn.

Xem thêm: Tối ưu SEO Onpage cho bài viết nội dung.

Add new – Viết bài mới

Chọn mục này khi bạn muốn đăng bài viết mới. Với bài viết mới, bạn cũng cần khai báo đầy đủ các mục như đã đề cập ở trên.

Categories – Chuyên mục

Bạn nên tổ chức các chuyên mục theo cấu trúc tương tự với cấu trúc các trang trong website. Luôn chọn Chuyên mục cho bất cứ bài viết nào, vì cấu trúc này giúp Google hiểu tốt hơn nội dung website của bạn.

Chuyên mục cũng là bộ lọc giúp bạn chọn ra các bài viết cùng nhóm để hiển thị ở bất cứ đâu trên website.

Ví dụ cần có Chuyên mục Content Marketing để bạn chọn các bài viết thuộc chuyên mục này hiển thị trên Marketing.

Tags – Thẻ

Nếu chuyên mục là bộ lọc chính, thì tag là bộ lọc phụ. Chúng giúp bạn phân loại sâu hơn các bài viết có cùng chung từ khóa, khi mà chuyên mục quá rộng.

Ví dụ bạn có thể có các tag Hoạt động cộng đồng, Hoạt động Công ty để giúp phân loại sâu hơn các tin tức trong Chuyên mục Tin tức – Hoạt động.

Quản trị Thư viện Media

Tại Dashboard Trang chủ WordPress, chọn Media Library – Thư viện. Ở mục này, bạn có thể quản trị các dạng media: Hình ảnh, Audio, Video, Tài liệu, Bảng tính, Lưu trữ…

Bạn có thể tải lên một hay hàng loạt các file media tại đây.

Lưu ý khi tải lên, luôn nhập liệu Image Alt Text (Văn bản thay thế cho hình ảnh) trong phần thông tin chi tiết của file Media. Điều này rất quan trọng với SEO Onpage vì thiếu Alt-Text là một loại lỗi hiển thị đối với Bộ máy tìm kiếm của Google.

Chỉnh sửa nội dung trang nội dung trên website WordPress

Tại Dashboard Trang chủ WordPress, chọn Pages – Trang nội dung.

Ở mục này, bạn có thể quản trị các mục:

  • All pages – Tất cả Trang nội dung;
  • Add new – Tạo Trang nội dung Mới;

Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi chỉ hướng dẫn bạn chỉnh sửa, cập nhật một số khai báo cơ bản trên Pages – Trang nội dung.

Để hướng dẫn bạn Tạo trang mới với bố cục và nội dung như mong muốn, chúng tôi sẽ có loạt bài Hướng dẫn Sử dụng Elementor về sau.

Edit – Chỉnh sửa

Chọn Edit để chỉnh sửa bằng Block Editor (trình chỉnh sửa mặc định của WordPress) đặc biệt khi bạn cần khai báo SEO cho Page.

Quan-tri-noi-dung-website14

Nội dung khai báo gần giống với khai báo cho bài viết. Click vào icon Rank Math màu hồng để kiểm tra xem trang đã chuẩn SEO chưa. Thực hiện các chỉnh sửa nếu cần thiết để trang được điểm vàng (khá) hoặc xanh (tốt).

Edit with Elementor – Sửa với Elementor

Chọn Edit with Elementor – Sửa với Elementor để chỉnh sửa nội dung Pages – Trang về mặt giao diện, cấu trúc nội dung.

Quan-tri-noi-dung-website-6

Do bố cục và cấu trúc phức tạp hơn bài viết, các pages – trang nội dung thường được xây dựng bằng trình xây dựng website (website builder), trong trường hợp của chúng tôi là Elementor.

Để có giao diện đẹp như mong muốn, chúng tôi thường sử dụng thêm bộ plugin Elementor Pro hoặc Jet Plugins. Bạn không nên cài quá nhiều addons khác cho Elementor vì chúng làm nặng website và đôi khi gây ra các xung đột với theme và chính bản thân Elementor Pro.

Chỉnh sửa Page – Settings (Cài đặt)

Bấm vào icon Cài đặt, ở mục Settings, bạn có thể cập nhật:

  • Page Title – Tiêu đề trang
  • Status – Tình trạng trang:
    • Published – Đã đăng
    • Pending Review – Chờ duyệt
    • Draft – Nháp
    • Private – Riêng tư  (Chỉ người dùng đã đăng nhập mới thấy)
  • Feature Image – Ảnh đại diện
  • Hide Title – Chọn ẩn/ hiện Tiêu đề trang.
  • Page Layout – Bố cục trang:
    • Default – Mặc định. Ở các bài sau, tôi sẽ hướng dẫn bạn dùng Theme Builder của Elementor để dựng bố cục mặc định cho bất cứ elements nào trong nội dung.
    • Elementor Canvas: Giao diện Elementor không có Header, Footer và Sidebar mặc định.
    • Elementor Full Width: Giao diện Elementor không có Header, Footer và Sidebar mặc định.
Quan-tri-noi-dung-website-7
Quan-tri-noi-dung-website-8
Quan-tri-noi-dung-website-9

Chỉnh sửa Page – Navigator (Điều hướng)

Bấm vào icon 3 lớp xếp chồng, ở mục Navigator, bạn thấy cấu trúc các elements trong trang như Section – Khu vực, Column – Cột, InnerSection – Khu vực bên trong… Giúp bạn dễ dàng tìm kiếm, định vị một element của Page và dịch chuyển chúng nếu muốn.

Quan-tri-noi-dung-website10

Chỉnh sửa Page – History (Lịch sử)

Bấm vào icon đồng hồ, bạn thấy được lịch sử chỉnh sửa các phiên bản của trang. Bạn có thể chọn sử dụng lại một phiên bản cũ.

Chỉnh sửa Page – Responsive Mode (Trạng thái Responsive)

Bấm vào icon màn hình, bạn có thể chọn phiên bản Desktop – Máy để bàn/ Tablet – Máy tính bảng/ Mobile – Di động của trang đang xem. Từ đó, chỉnh sửa quy cách các elements theo ý muốn cho từng phiên bản.

Chỉnh sửa Page – Preview Changes (Xem thử các thay đổi)

Bấm vào icon con mắt, bạn có thể chọn xem thử các thay đổi trước khi bấm Update – Cập nhật để lưu lại các thay đổi với trang.

Sau các thay đổi, đừng quên bấm UPDATE để lưu lại các thay đổi của bạn nhé. Sau đó bấm vào icon Toggle Menu ở góc trên cùng bên trái để chọn View Page – Xem trang hoặc Exit to Dashboard – Trở về Dashboard để tiếp tục làm việc với các cài đặt khác.

Để tạo/ chỉnh sửa trang với giao diện như mong muốn, vui lòng theo dõi series bài Hướng dẫn sử dụng Elementor tôi sẽ thực hiện trong thời gian tới.

Lập kế hoạch nội dung cho bài viết: Tôi đã làm gì để viết nội dung hay?

Mỗi khi có ai đó muốn bắt tay vào viết blog hoặc nội dung website, tôi liền khuyên họ tạm dừng và chuẩn bị trước đã. Đừng viết gì cả cho đến khi bạn đã hoàn thành việc Lập kế hoạch nội dung cho bài viết.

Giống như đi mà chưa biết đích đến, bạn khó có thể hoàn thành hành trình viết lách của mình với thành quả như mong đợi.

Bắt đầu từ đâu và cần làm những gì? Ít ai chia sẻ những điều này trên mạng, đơn giản vì mỗi người một cách. Tôi chỉ chia sẻ những điều tôi hay làm với bạn. Còn áp dụng hay không thì còn tùy bạn có thấy những chiến thuật này của tôi là phù hợp hay không nữa..

Danh sách từ khóa khi lập kế hoạch nội dung cho bài viết

Bạn chỉ có thể ở trên vị trí top SERP (Search Engine Result Page – Trang kết quả tìm kiếm) khi từ khóa mà bài viết của bạn có lượt tìm kiếm. Có tìm mới có thấy, đúng không nào?

Với thuật toán mới của Google, nhét đầy các từ khóa đang được tìm kiếm vào bài viết bất chấp nội dung sẽ không có ích lợi gì cả. Thậm chí còn bị phạt. Google cũng không còn máy móc chỉ đọc các từ khóa theo kiểu tuyệt đối, mà còn hiểu các từ khóa gần giống, liên quan nhau. Vậy nghiên cứu từ khóa có ý nghĩa gì?

Khi lập kế hoạch nội dung cho bài viết, từ khóa cho bạn hình dung rõ nhất về thứ mà người ta đang tìm kiếm. Xu hướng tìm kiếm mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm đều khác. Nghiên cứu từ khóa có thể giúp bạn hình dung:

  • Từ khóa nào hiện đang được tìm kiếm?
  • Khối lượng tìm kiếm (search volume) của từ khóa đó (mỗi tháng, trung bình trong năm) là bao nhiêu?
  • Mức độ cạnh tranh về nội dung mà từ khóa phản ánh là cao hay thấp? Từ đó cho biết bạn cần ít hay nhiều nỗ lực để lên top SERPs.
  • Bạn cần khoảng bao nhiêu backlinks để lên top SERP.
  • Người ta có đang chạy quảng cáo từ khóa đó hay không? Chi phí cho mỗi lượt click quảng cáo là bao nhiêu?
  • Đối thủ đang nhắm vào từ khóa đó để cạnh tranh với bạn là ai? Biết được họ là ai, bạn có thể biết được họ đang làm gì, có gì hay, mà được lên top SERP.
  • Tâm lý tìm kiếm của người dùng. Họ chi tiết hay muốn nhanh gọn, hay tùy tiện, cẩu thả khi gõ từ khóa đầy đủ hay từ khóa vắn tắt, không dấu, sai chính tả. Từ đó có thể liên tưởng thêm về khuynh hướng tìm kiếm, xử lý và tiếp nhận thông tin của họ.

Các bước nghiên cứu từ khóa và Công cụ

Bạn sẽ cần từ khóa mang tính phân loại – liên quan đến chủ đề chính/ chủ đề cha (Parent Topic) và từ khóa chi tiết, từ khóa dài (long-tail keyword) để triển khai bài viết của mình.

Bước 1: Tìm từ khóa chủ đề chính.

Bạn dùng AHRefs – Tab Keyword Explorer để tìm từ khóa Parent Topic.

Lập kế hoạch nội dung cho bài viết - AHRefs Keyword Explorer
AHRefs – Keyword Explorer giúp bạn tìm parent topic

Bước 2: Tìm từ khóa chi tiết.

Bạn dùng Keyword Tool – Tab Google, Keyword Finder – Tab KWFinder, Keyword Tool – Table Google hoặc Ubersuggest để tìm từ khóa liên quan và từ khóa chi tiết.

Lưu ý chọn khu vực là Việt Nam và Tiếng Việt. Để biết người ở VN đang quan tâm cụ thể từ khóa nào – sản phẩm nào. Từ đó tập trung ưu tiên viết các nội dung này.

Nếu ở bước 1 không có nhiều kết quả thì mình tự nghĩ ra các từ khóa có liên quan và search càng nhiều càng tốt. Mỗi lần search, kết quả có thể gợi ý cho mình thêm các từ khóa nhiều search – đang được quan tâm khác.

Lập kế hoạch nội dung cho bài viết - Keyword Tool
Keyword Tool khá dễ sử dụng đẻ tìm từ khóa
Lập kế hoạch nội dung cho bài viết - Ubersuggest
Ubersuggest với giao diện tìm kiếm từ khóa khá đẹp mắt và dễ chịu

Bước 3: Xem xét đối thủ cạnh tranh trên top SERP.

Bạn vào Google và search các từ khóa có được ở bước 2 để tìm ra các đề tài đang trên top – đang được quan tâm nhất.

Có thể dùng từ khóa tiếng Anh để tìm Top SERP KHÔNG GIỚI HẠN khu vực Việt Nam và tiếng Việt. Vì nguồn nước ngoài thường có nhiều ý hay mà nguồn Việt Nam không có.

Bước 4: Chọn danh sách từ khóa của riêng bạn.

Bạn cần đối chiếu Từ khóa mình muốn vs. Từ khóa đang được tìm kiếm. Sau đó, chốt chọn từ khóa CÓ VOLUME và ĐỘ KHÓ PHÙ HỢP, đưa vào list để triển khai.

Nội dung và đề tài quan trọng hơn việc chèn từ khóa. Nên chọn viết cụm bài mình vừa có thế mạnh, vừa đang được quan tâm (có search volume).

Với các từ khóa long-tail cùng nội dung, gần giống thì triển khai chỉ 1 bài chi tiết, Google vẫn hiểu các từ gần giống.

Với các từ khóa có search volume gần như nhau, ưu tiên từ khóa mình có thể VIẾT HAY.

Ý nghĩa của các loại từ khóa trong trường hợp nội dung của bạn liên quan đến sản phẩm công nghệ

  • Từ khóa website (tìm ra bởi KWFinder hoặc Keywordtool.io phần Google) là từ khóa mà người mua hàng tiềm năng sẽ gõ để tìm kiếm. Các từ khóa này phản ảnh thông tin quan trọng nhất đối với người mua, có thể là công nghệ của sản phẩm, giá hay khuyến mãi.
  • Từ khóa Youtube (tìm ra bởi Keywordtool.io phần Youtube, YouTube AutoComplete) là từ khóa của những người yêu thích công nghệ mới quan tâm, nhưng chưa chắc họ muốn mua hàng. Họ chỉ muốn xem cho thỏa tò mò. Các từ khóa này phản ánh thông tin hay và thú vị, nhưng chưa chắc là quan trọng đối với quyết định mua hàng.

Lập kế hoạch nội dung cho bài viết: Thật chi tiết

Các nội dung trên top SERP cho bạn biết bạn cần viết gì để trở thành expert trong lĩnh vực, từ đó được Google đánh giá cao và thăng hạng bài viết của bạn.

Bạn cần lập kế hoạch ội dung cho bài viết cân đối giữa:

Các bài tổng quát

  • Các bài dài, tổng quát – trọn vẹn một đề tài. Độ dài từ 1800 chữ trở lên. Bài quá dài thì lập Table of Contents – ko vấn đề gì.
  • Từ khóa chính của các bài này là từ khóa có volume lớn (khoảng vài ngàn search/ tháng) và độ khó thường là cao (~ từ 50/100 trở lên).
  • Ở cụm bài này, ưu tiên các bài có từ khóa search volume khoảng 1K-5K/tháng (không quá khó, nhanh lên hạng).

Các bài chi tiết

  • Các bài nhỏ, chỉ tập trung phân tích trọn vẹn một khía cạnh của đề tài.
  • Từ khóa chính của các bài này là các từ khóa long-tail – dài (4-5 chữ trở lên), có volume nhỏ (khoảng vài trăm search/tháng) và độ khó thường là thấp (~ từ 30/100 trở xuống).
  • Ở cụm chi tiết này, ưu tiên các bài có từ khóa search volume dưới 250/tháng (dễ, nhanh lên hạng).

Nội dung bài viết cần bao quát hai hướng: Tương đồng vs. Khác biệt

  • Các bài viết có nội dung tương đồng đối thủ để Google hiểu mình là expert trong lĩnh vực (viết cho Google đọc và index).
  • Các bài viết có nội khác khác biệt với đối thủ để định vị mình trong lòng khách hàng (viết cho khách hàng đọc, chạy quảng cáo).
  • Những ý khác biệt mà các bài trên top SERP có thể chưa có. Đây là điểm để Google quyết định mình có hay hơn, nên được xếp hạng cao hơn các bài sẵn có hay không. Thường những ý này mình sẽ tìm ra khi xem nguồn nước ngoài.

Danh sách bài viết chi tiết (Master List) khi lập kế hoạch nội dung cho bài viết

Bạn liệt kê chi tiết các tiêu đề bài viết, sườn bài, từ khóa chính và phụ bạn nghĩ sẽ phù hợp với các nội dung này vào file excel Master List. 

Tôi thương cân đối nội dung các bài viết dựa vào các ý chính của bài. Mỗi nội dung bên dưới headings/ sub-headings tôi sẽ triển khai trong vòng 300 chữ. Vì thế đối với tôi, việc liệt kê sườn bài cực kỳ quan trọng. Để có một bài viết lý tưởng khoảng 1850 chữ, tôi sẽx triển khải khoảng 6 ý chính làm 6 đoạn để SEO Onpage bài viết thêm hiệu quả.

Vì sao tôi lại nhấn mạnh cần có Master List khi lập kế hoạch nội dung cho bài viết?

Master List cho phép tôi có cái bài có độ dài hợp lý, đủ ý, đặc biệt là không trùng lặp bất cứ phần nội dung nào. Các team viết thuê thường không có Master List, nên trong vòng không quá 10 bài, bạn sẽ thấy họ bắt đầu lặp lại nội dung cũ. Vừa không hay, và các ý có thể triển khai sẽ khá hạn chế.

Master List cũng giúp tôi biết các ý hay mà vì độ dài của bài viết, tôi chưa triển khai hết. Tôi sẽ tiếp tục triển khai và mở rộng các ý này trong bài viết liên quan, và dẫn link hợp lý giữa các bài này. Đi internal links cũng thuận tiện hơn khi bạn có trong tay Master List giúp nhìn bao quát hết các nội dung bạn đang có.

Cái gì có thể đi thuê, riêng Master List bạn nên tự làm.

Một Master List mà team tôi thực hiện

Khi có quá nhiều đề tài và nhóm từ khóa cần triển khai

  • Bạn nên ân nhắc viết bài theo cụm, xong cụm từ khóa này mới chuyển sang cụm khác.
  • Bạn nên kiên trì viết bài bám sát kế hoạch, ghi nhớ chèn từ khóa một cách tự nhiên nhưng xuyên suốt + duy trì chuẩn SEO onpage để đạt hiệu quả Google ranking cao.

Triển khai viết bài sau khi lập kế hoạch nội dung cho bài viết

Có thể chỉ có một mình bạn hoặc có thêm một bạn Coordinator dùng Master List. Còn để quản lý tiến độ, mình thương phân công cho team viết bài trên Asana. Bạn cũng có thể dùng bất cứ tool quản lý dự án nào để theo dõi tiến độ công việc.

Nên đặt deadline bài viết cho người viết từ 5-7 ngày so với lịch đăng. Vì bạn còn cần thời gian chỉnh sửa, chuẩn định dạng, hình ảnh cho bài viết và lập lịch bài viết nữa.

Bởi vì tôi thường làm nội dung cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, sản phẩm đặc thù, việc viết nội dung chuyên sâu, chặt chẽ về mặt logic và bám sát kế hoạch luôn đặt lên hàng đầu. Lập kế hoạch nội dung cho bài viết còn là bước không thể thiếu đầu dự án để khách hàng phê duyệt.

Không phải website nào cũng triển khai nội dung theo trình tự như vậy.

Nhưng làm việc có định hướng, có kế hoạch thì không bao giờ thừa. Mong rằng các chia sẻ của tôi có phần nào ý nghĩa đối với bạn.

Chúc bạn thành công.

Top 10 cuộc thi Robotics hàng đầu thế giới

Các cuộc thi Robotics được tổ chức thường xuyên ở khắp nơi trên toàn thế giới. Các giải đấu Robotics hàng đầu thu hút hàng nghìn thí sinh từ khắp nơi. Họ đến và chia sẻ niềm vui sáng tạo ra các sản phẩm robots đầy thú vị, bất ngờ.

Thuật ngữ Robots đến từ đâu

Rossum’s Universal Robots (tạm dịch Những Robot toàn cầu của Rossum) là vở kịch khoa học viễn tưởng mà từ nó, từ “Robot” ra đời. Vở kịch được viết bởi Karek Capek, một nhà văn người Czech năm 1921. Vở kịch ngay lập tức nổi tiếng, và được dịch ra nhiều ngôn ngữ.

Vở kịch có bối cảnh là một nhà máy sản xuất robots. Trong đó, các robots có thể tự suy nghĩ và làm nhiều công việc. Mọi thứ ổn thỏa cho đến khi robots làm cách mạng chống lại chủ nhân loài người.

Robots dần rời khỏi lĩnh vực văn học và trở thành tâm điểm của khoa học. Ý tưởng tiên tri của Capek về cuộc nổi dậy của robots và trí thông minh nhân tạo vẫn đang được bàn luận. Và đến nay, câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ.

Dù sao thì các cuộc thi Robotics vẫn hết sức thú vị. Và chúng không chỉ dành cho các chuyên gia. Nhiều cuộc thi với sự tham gia của các người chơi không chuyên được tổ chức rộng rãi toàn cầu. Cùng chúng tôi điểm qua 10 cuộc thi Robotics hàng đầu thế giới nhé.

10. Giải Robo-One

robo-one-1210x800-1

Giải Robo-One được tổ chức lần đầu ở Nhật Bản và sau đó diễn ra hai lần một năm. Cuộc thi Robotics này bao gồm nhiều sự kiện lớn xung quanh giải thi đấu chính. Robo-One có tập trung vào các robots giống người, không có các robots mô phỏng máy móc hay thú vật.

9. Giải First Championship

First-Championship

Giải First Championship được tổ chức mỗi năm ở Mỹ. Mỗi giải thường diễn ra trong vòng không quá 4 ngày. Chức vô địch được chia thành ba thử thách bao gồm thử thách LEGO, Tech và Robotics. Các thử thách này dành cho các thí sinh trẻ tuổi ở nhiều độ tuổi, lớn nhất là các học sinh trung học.

8. Giải World Robot Olympiad

World-Robot-Olympiad

Giải World Robot Olympiad được tổ chức ở mọi quốc gia trên thế giới. Giải đấu đầu tiên diễn ra ở Singapore năm 2014. Cuộc thi dành cho các thí sinh từ 19 tuổi trở xuống đến từ khắp nơi trên thế giới.

7. Giải MIT Zero Robotics

MIT-Zero-Robotics

NASA, DAPRA và MIT trình bày các vấn đề quan trọng của họ cho các thí sinh tham gia thuộc nhiều độ tuổi giải quyết. Các thí sinh có chuyên ngành và nghề nghiệp khác nhau đều được tham gia. Các vấn đề đươc nêu ra để giải quyết trong giải MIT Zero Robotics thường là trong lĩnh vực lập trình. Các thí sinh lập trình trên một Robot đặc biệt của Đại học MIT tên gọi là SPHERES.

*NASA: Cơ quan Hàng Không và Vũ trụ Hoa Kỳ

*DARPA: Cơ quan Các dự án Phòng thủ Tiên Tiến, thuộc Lầu Năm Góc, Mỹ.

*MIT: Học viện Công nghệ Massachusetts

6. Giải Micromouse

micromouse

Micromouse là một cuộc thi Robotics thường niên được tổ chức ở bất kỳ quốc gia nào trên toàn thế giới. Thách thức dành cho các thí sinh là chế tạo một con chuột có thể tự đi trong một mê cung hình vuông với mỗi cạnh 18 cm. Con chuột hoạt động tự động, phải tìm đường đi qua trung tâm của mê cung.

5. Giải BEST Robotics

BEST-Robotics

BEST Robotics là viết tắt cho Boosting, Engineering, Science and Technology. Có nghĩa là Tăng cường, Kỹ thuật, Khoa học và Công nghệ. Cuộc thi diễn ra mỗi năm một lần tại Mỹ, và thường kéo dài không quá một tuần.

4. Giải IARC Robotics

IARC

Cuộc thi Robotics này diễn ra tại Học viện Công nghệ Georgia, Mỹ. Các robots trên không được chế tạo, ví dụ như các loại drones. Thí sinh tham dự IARC Robotics chủ yếu đến từ Mỹ và một vài quốc gia khác.

3. Giải GLXP

GLXP-1131x800

Giải thưởng Google Lunar XPrize được trao cho bất kỳ người thí sinh nào có thể chế tạo thành công một tàu vũ trụ có thể bay lên vũ trụ và gửi hình ảnh từ đó.

2. Giải MIT Robocon

MIT-Robocon

MIT Robocon là một team Ấn Độ tổ chức các cuộc thi quanh năm. Các đội tham gia có thể chế tạo robots thuộc một trong ba thể loại: lập trình, điện tử và cơ khí.

1. Giải DAPRA Grand Challenge

DARPA-Grand-Challenge

Cuộc thi Robotics này tập trung vào các robots quân đội. DAPRA Grand Challenge là giải đấu khởi đầu cho hình mẫu các xe không người lái. Số tiền thưởng cho người thắng cuộc là 1 triệu đô la, trao bởi Quốc hội Mỹ. Họ muốn tự động hóa lực lượng quân sự của Mỹ. Và vì thế mà họ đầu tư tiền bạc để tổ chức giải đấu này.

Các môn học STEM: Từ học tập đến hướng nghiệp hiệu quả

Mô hình giáo dục STEM bao gồm các môn học STEM: Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học). Những môn học này cung cấp một nền tảng kiến thức vững chắc và những kỹ năng cần thiết cho công việc của người học trong tương lai.

Bài viết dưới đây cung cấp cũng thông tin cụ thể về những môn học trong mô hình giáo dục STEM giúp hướng nghiệp hiệu quả trong tương lai.

Các môn học STEM: Nền tảng của thế giới công nghiệp và kinh doanh

Giáo dục STEM chú trọng vào 4 môn học chính: Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học). Những môn học này được coi là nền tảng cơ sở của thế giới công nghệ và kinh doanh.

Mặc dù đóng vai trò rất quan trọng tại trường học, các môn học STEM vẫn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức từ phía học sinh. Ngoài ra, những môn học này còn phát triển những kỹ năng mà các nhà tuyển dụng tương lai yêu cầu.

Với độ khó của các môn học STEM, nhiều học sinh có thể nản lòng. Tuy nhiên, độ khó tương đương với hiệu quả mà các môn học STEM mang lại. Chúng mở ra nhiều cơ hội cho người theo học phát triển bản thân. Đồng thời, các môn học STEM cung cấp nhưng kỹ năng để học sinh phát triển sự nghiệp sau này.

lanvu.me-cac-mon-hoc-stem-2

Giáo dục STEM tạo ra những cá nhân giàu động lực

Những người theo định hướng hoặc giảng dạy mô hình học tập STEM luôn cố gắng xóa bỏ định kiến của học sinh về các môn học mang tính học thuật. Bên cạnh đó, họ tạo ra động lực, khuyến khích tài năng bẩm sinh, thái độ tích cực của học sinh về môn học. Đó được coi là một cách hiệu quả để “ươm mầm tài năng” cũng như kích thích tính quyết tâm đạt kết quả cao của học sinh.

Các yếu tố bên ngoài có ảnh hưởng lớn tới quá trình học tập của những học sinh trong hệ thống giáo dục STEM. Ví dụ như kinh doanh, một lĩnh vực được đánh giá là “chủ chốt” trong việc giáo dục cho học sinh về STEM. Kết hợp với phương thức giảng dạy truyền thống, lĩnh vực công nghệ và kinh doanh sẽ là yếu tố hỗ trợ tốt cho giáo dục STEM. Mục tiêu là tạo ra một mô hình giáo dục toàn diện, thu hút sự yêu thích của học sinh và tạo ra những con người tài năng.

Các kĩ năng STEM giúp giành vị thế tốt trong xã hội công nghệ tương lai

Thật khó để có thể đánh giá tầm quan trọng của giáo dục STEM như những bằng cấp đã tồn tại từ trước. Tuy nhiên, không thể phủ nhận những hiệu quả mà giáo dục STEM mang lại cho người học. Đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học công nghệ phát triển vượt bậc, gặt hái được không ít thành tựu. Dù là với quốc gia phát triển hoặc quốc gia đang phát triển, giáo dục STEM được coi là cần thiết để tạo ra những cá nhân tài giỏi, đóng góp vào việc xây dựng đất nước.

Kết quả từ nhiều báo cáo đã cho thấy mức lương của những người theo học STEM trung bình cao hơn những ngành khác. Đặc biệt là khối ngành công nghệ và kỹ thuật. Một điểm thú vị khác của giáo dục STEM chính là không phân biệt giới tính. Trước đây, mỗi khi nhắc tới ngành khoa học, kỹ thuật hay công nghệ, người ta luôn tin rằng chỉ nam giới mới học được. Với giáo dục STEM, những học sinh là nữ giới luôn được khuyến khích, thậm chí chính họ sẽ là người phá bỏ rào cản trong định kiến trước đó.

lanvu.me-cac-mon-hoc-stem-1

Các  môn học STEM giúp gì cho việc chọn lựa nghề nghiệp tương lai

Sự phát triển của khoa học công nghệ trong xã hội một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của giáo dục STEM. Bởi những kiến thức và kỹ năng thuộc giáo dục STEM mở ra một cơ hội việc làm đa dạng cho người theo học. Người theo học STEM hoàn toàn có thể định hướng và tìm thấy công việc phù hợp với khả năng của bản thân.

Từ các môn học STEM đến các ngành nghề Khoa học

Khoa học là một lĩnh vực rộng lớn, bao gồm nhiều ngành nghề công việc khác nhau. Khoa học giải quyết vấn đề việc làm cho hàng tỷ người. Nó được đánh giá là một trong những ngành tạo ra công việc có mức lương cao nhất trên thế giới. Khoa học mở ra nhiều cơ hội việc làm đáp ứng những nhu cầu của xã hội từ y học, môi trường cho đến thiên văn học.

Với những kiến thức về khoa học, người học tương lai có thể tham gia vào các dự án nghiên cứu, thí nghiệm khoa học ở các trường đại học, viện nghiên cứu hay các cơ quan. Lĩnh vực khoa học hiện nay cũng không còn xa vời với sinh viên, học sinh bởi tính chất mở rộng, liên kết với các ngành nghề cụ thể trong xã hội.

Từ các môn học STEM đến các ngành nghề Công nghệ

Công nghệ đóng vai trò ngày một quan trọng trong đời sống xã hội hiện nay. Sự phát triển của nền công nghiệp điện tử, điện thoại hay máy tính đã thay đổi nhận thức cũng như cách tiếp cận thông tin của giới trẻ. Những tiến bộ của công nghệ len lỏi vào từng ngóc ngách của cuộc sống và hỗ trợ con người trong nhiều công việc. Từ đó, công nghệ cũng trở thành một lĩnh vực để định hướng nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên.

Những nhu cầu khác nhau về công nghệ đã mở ra một loạt các loại công việc khác nhau. Có thể kể đến như phát triển phần mềm, phát triển web, nhân viên thiết kế trò chơi, hay lập trình viên điện toán đám mây, v.v. Những công ty công nghệ nổi tiếng như Apple, Google, Facebook hay Youtube trở thành nhà tuyển dụng, môi trường làm việc hấp dẫn cho những người theo học lĩnh vực này.

Từ các môn học STEM đến các ngành nghề Kỹ thuật

Những công việc về kỹ thuật cũng được coi là “hot” hiện nay bởi số lượng nhân sự đang thiếu đến mức báo động ở nhiều nơi trên thế giới. Nếu trong giáo dục STEM, khoa học, công nghệ và toán học là nền tảng cơ sở của thế giới công nghiệp và kinh doanh, thì kỹ thuật là giải pháp cho nhiều vấn đề trong thế giới này (từ cơ sở hạ tầng đến nền kinh tế).

Có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên ngành kỹ thuật từ những nhà tuyển dụng. Sinh viên có những kiến thức về kỹ thuật hoàn toàn có thể ứng tuyển những vị trí công việc liên quan tới kỹ thuật hàng không hay công nghệ vũ trụ. Những công việc này thường được trả lương rất cao.

Với những người học về lĩnh vực Kỹ thuật, cái họ thu được không chỉ là kiến thức đơn thuần mà còn là những kỹ năng mềm khác như giao tiếp hoặc tổ chức. Những kỹ năng này vô cùng hữu ích cho công việc và sự nghiệp của họ.

Từ các môn học STEM đến các ngành nghề Toán học

Trong 4 môn học thuộc hệ thống giáo dục STEM, toán học thường bị đánh giá là môn học khó và nhàm chán nhất. Tuy nhiên, chính môn học này lại là yếu tố quan trọng để phát triển công nghệ và kinh tế xã hội. Trang bị cho mình những kiến thức về toán học sẽ thực sự hữu ích cho học sinh trong cuộc sống và công việc tương lai.

Trên thực tế, có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp mở ra cho những người theo đuổi chuyên ngành Toán học. Một trong những công việc vô cùng triển vọng cho người học toán chính là nghề phi hành gia – nghề nghiệp yêu cầu kiến thức toán học nhiều hơn người ta vẫn nghĩ. Bên cạnh đó, những vị trí công việc như kiến trúc sư, kế toán hay nhà thủy văn học cũng là những nghề nghiệp có mức lương cao và luôn rộng mở chào đón những sinh viên ngành toán học.

Sự linh hoạt là một kỹ năng tốt mà người theo học Toán sẽ thu được sau quá trình học tập dù đôi khi họ không nhận ra. Đồng thời, dù không là trọng tâm chính nhưng những kỹ năng về toán học luôn được các nhà tuyển dụng ưu tiên với các ứng viên mà họ quan tâm.

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn một cái nhìn đầy đủ hơn về các môn học STEM. Từ đó có hướng áp dụng giáo dục STEM một cách hiệu quả trong quá trình hướng nghiệp cho học sinh và con em của mình.

Tầm quan trọng của giáo dục STEM

Tầm quan trọng của giáo dục STEM trong thời đại công nghệ 4.0 là không thể phủ nhận. Minh chứng cho điều này chính là sự phổ biến của giáo dục STEM ở nhiều quốc gia. Giáo dục STEM giúp phát triển tư duy về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học ở lớp trẻ.

Ngoài tạo ra nhiều cơ hội việc làm, giáo dục STEM tác động tới nhiều yếu tố khác trong xã hội. Những yếu tố đó là gì? Chúng thể hiện tầm quan trọng của giáo dục STEM như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

Giáo dục STEM được đánh giá là cần thiết và quan trọng vì một số lý do:

Chúng ta cần nhiều hơn nữa nhân lực trong ngành STEM

Theo thống kê, con số việc làm liên quan đến các ngành học STEM đã lên đến hàng triệu. Tuy nhiên lại chỉ có 16% sinh viên theo học và tốt nghiệp các chuyên ngành STEM. Sự trái chiều này chỉ ra mức độ khan hiếm nhân lực cho ngành STEM.

Trong khoảng thời gian từ năm 2000 cho đến 2010, nhu cầu việc làm về STEM tăng mạnh. Đến nay vẫn không có dấu hiệu thuyên giảm bởi những tiến bộ không ngừng của khoa học, kỹ thuật và công nghệ. Hàng triệu công việc ra đời nhưng lại không có đủ số lượng nhân lực đáp ứng.

Giáo dục STEM trở thành chía khóa mở ra cơ hội việc làm tuyệt vời cho những người theo đuổi lĩnh vực này. Tuy nhiên, trong thị trường lao động cạnh tranh gay gắt hiện nay, những ứng viên có thêm những kỹ năng  ngoài CNTT sẽ được ưu tiên. Do đó, trong STEM, người học không nên quá chú trọng vào bất kỳ môn học nào. Mỗi môn học đều có lợi ích và mức độ cần thiết ngang nhau.

Chúng ta cần hướng nghiệp cho trẻ tốt hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực STEM

Phần lớn trẻ em bước ra từ cánh cổng trung học không có sự chuẩn bị các khóa học ở đại học. Bao gồm khóa học về toán học, khoa học và tiếng Anh. Mô hình giáo dục STEM trước cấp bậc đại học sẽ khuyến khích học sinh tham gia vào các khóa học này. Đồng thời định hướng học sinh theo đuổi nghề nghiệp từ những lĩnh vực liên quan. Khi đã có định hướng rõ ràng, học sinh sẽ tự tin vào những kiến thức được học hơn.

Đối tượng để giáo dục STEM định hướng nghề nghiệp không chỉ giới hạn với mỗi học sinh muốn vào đại học. Bởi có rất nhiều nghề nghiệp liên quan đến STEM không yêu cầu bằng cấp. Điển hình như kỹ thuật viên dược, trợ lý thú y, chuyên gia hỗ trợ máy tính, y tá, nhân viên kiểm soát không lưu, v.v.

lanvu.me-tam-quan-trong-giao-duc-stem-4

Tầm quan trọng của giáo dục STEM với các ngành không thuộc lĩnh vực STEM

Điểm khác biệt giữa giáo dục STEM với các mô hình giảng dạy thông thường là hiệu quả. Hiệu quả của giáo dục STEM vươn tới cả những ngành nghề khác. Kiến thức và kỹ năng trong STEM không chỉ được sử dụng với riêng những nghề nghiệp STEM.

Sự phát triển của xã hội hiện đại yêu cầu hiểu biết về công nghệ trong từng ngành nghề. Ngoài ra, toán học và khoa học cũng được coi là cần thiết cho những lĩnh vực như báo chí, truyền thông hay cộng đồng. Đặc biệt hơn, mỗi ngành nghề đều gồm khía cạnh nào đó liên quan tới tài chính. Đây là lĩnh vực yêu cầu bạn phải có kỹ năng toán học. Ngay cả khi  theo đuổi lĩnh vực nhân văn – nghệ thuật, kỹ năng về máy tính cũng là yếu tố căn bản.

Tầm quan trọng của giáo dục STEM trong việc hiểu được môi trường sống xung quanh

Như đã đề cập ở trên, giáo dục STEM mang đến cơ hội phát triển nghề nghiệp tương lai. Bên cạnh đó, những kiến thức STEM mang đến tầm nhìn và sự hiểu biết lớn hơn cho con người về môi trường và xã hội xung quanh. Chúng ta có thể biết được nhiều điều hơn với STEM. Từ hiện tượng thời tiết, công nghệ, điện tử cho đến cả chính trị.

STEM không chủ trương giáo dục cho người học trở thành cử nhân hay trở thành tiến sĩ, thạc sĩ đạt giải Nobel khoa học. Giáo dục STEM sẽ là cần thiết nếu người học muốn thông qua nó để mở rộng tầm hiểu biết của mình.

Trang bị cho người học kiến thức và những kỹ năng cần thiết để thực hành toàn diện mới là mục tiêu của giáo dục STEM. Mục tiêu này là lý do vì sao mô hình giáo dục này ngày một trở nên phổ biến ở nhiều quốc gia. Chương trình giảng dạy STEM không tập trung riêng vào những cá nhân có tiềm năng trong lĩnh vực STEM. Thay vào đó, STEM chào đón và khuyến khích cả những học sinh chưa có kiến thức gì về nó.

lanvu.me-tam-quan-trong-giao-duc-stem-5

STEM mang lại cơ hội học tập và làm việc tốt hơn cho những nhóm yếu thế

Không chỉ mỗi phụ nữ nằm trong nhóm đối tượng ít có khả năng học STEM. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng chỉ ở Mỹ có 2,2% người Latin, 2,7% người Mỹ gốc Phi và 3,3% người Mỹ bản địa sở hữu bằng đại học liên quan đến STEM.

Những nhóm người này theo đuổi STEM với mong muốn loại bỏ những khó khăn trong việc tìm nghề nghiệp. Sự lan tỏa của giáo dục STEM trên toàn cầu sẽ mở rộng quy mô đối tượng theo học lĩnh vực STEM. Từ đó, cung cấp cho họ những cơ hội việc làm phù hợp với mức lương ổn định.

STEM không hạn chế bất kỳ một đối tượng người học nào. Như nhà thiên văn học Carl Sagan đã định nghĩa một lĩnh vực trong STEM rằng:

“Khoa học là cách con người ta suy nghĩ nhiều hơn là một lĩnh vực kiến thức thông thường. Mục tiêu của khoa học là tìm ra cách thế giới này vận hành, khám phá những gì có thể xảy ra trong tương lai.

Khoa học cũng xâm nhập vào các mối liên hệ giữa các vật thể nhỏ nhất như hạt nhân, các thành phần của vật chất. Cho đến các sinh vật sống, xã hội loài người và rộng ra là vũ trụ.”

STEM giúp khai mở sự sáng tạo

Những bài giảng trong mô hình STEM sẽ kích thích sự sáng tạo của người học. Thêm vào đó, những kiến thức STEM mở mang tầm nhìn của người học về mỗi lĩnh vực trong đời sống. Giáo dục STEM dạy người học cách suy nghĩ theo lối khoa học. Khi suy nghĩ theo lối khoa học, người học sẽ hiểu kỹ thuật của các thí nghiệm và lỗi sai mà họ gặp. Đây là mấu chốt để giải quyết mọi vấn đề một cách sáng tạo.

Người học sẽ tự đặt câu hỏi và tìm kiếm câu trả lời. Hoạt động này diễn ra tuần hoàn trong mô hình STEM nhằm khơi gợi niềm hứng thú học tập của học sinh. Đặc biệt, cách giảng dạy này hoàn toàn phù hợp cho đối tượng người học là trẻ em. Bởi niềm đam mê học tập được nuôi dưỡng từ nhỏ sẽ là hành trang có ích trong tương lai.

Trở thành một nhà khoa học tài giỏi yêu cầu sự sáng tạo và một trí tưởng tượng phong phú. Tuy nhiên, những thứ này đôi khi lại được cho là không cần thiết cho trẻ em. Vì thế, môi trường giáo dục truyền thống có phần hạn chế đối với các học sinh nhỏ tuổi. Giáo dục STEM ngược lại  khuyến khích trẻ em suy nghĩ theo cách sáng tạo và phong phú nhất có thể.

Kết

Với những lợi ích nêu trên, đủ để thấy giáo dục STEM cần thiết và quan trọng như thế nào. Để xây dựng một mô hình giáo dục STEM thành công cần thu hút người học. Giáo dục STEM không nên nhàm chán, quá đơn giản và chỉ tập trung vào một lĩnh vực bất kỳ. Thay vào đó, những kiến thức trong STEM cần đa dạng, hướng tới phát triển nhiều kỹ năng ở lớp trẻ. Đồng thời, giáo dục STEM dành cho mọi đối tượng người học. Đặc biệt là trẻ em, những mầm non sẽ phát triển xa trong tương lai.

Giáo dục STEM là gì?

Giáo dục STEM – mô hình học tập gắn kết 4 môn học Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học) ngày càng trở nên phổ biến. Không chỉ ở những quốc gia phát triển mà cả ở những quốc gia đang phát triển, giáo dục STEM được cho là cần thiết. Vậy giáo dục STEM là gì và nó quan trọng như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Giáo dục STEM là gì?

STEM là cụm từ viết tắt cho tên 4 lĩnh vực có trong chương trình giảng dạy này, bao gồm Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học). Giáo dục STEM trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực STEM. Những kiến thức và kỹ năng này được phổ cập theo phương thức tiếp cận liên môn.

Điều này có nghĩa là thay vì giảng dạy bốn môn học riêng biệt, giáo dục STEM tích hợp chúng vào một mô hình học tập gắn kết dựa trên các ứng dụng trong thực tế. Từ đó, người học có thể vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. Nhìn tổng thể, mô hình giáo dục này xóa tan khoảng cách giữa lý thuyết thông thường và thực tiễn. Nhiều bài học trong chương trình STEM liên quan đến xây dựng các mô hình và mô phỏng các tình huống trong thực tế.

Định nghĩa Giáo dục STEM của Hiệp hội các giáo viên dạy khoa học quốc gia Mỹ (National Science Teachers Association – NSTA)

Giáo dục STEM cách tiếp cận liên ngành trong quá trình học. Trong đó các khái niệm học thuật mang tính nguyên tắc được lồng ghép với các bài học trong thế giới thực. Các học sinh áp dụng các kiến thức trong khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán vào trong các bối cảnh cụ thể. Việc học tập này giúp kết nối giữa trường học, cộng đồng, nơi làm việc và các tổ chức toàn cầu. Từ đó các em có thể phát triển các năng lực trong lĩnh vực STEM và có thể cạnh tranh trong nền kinh kế mới.

Giáo dục STEM trên thế giới

Thế giới đang bước vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 – kỷ nguyên của công nghệ. Công nghệ được ứng dụng vào mọi lĩnh vực trong đời sống từ kinh tế cho đến xã hội. Việc này đồng thời tác động đến sự phát triển của mỗi quốc gia. Do đó, nhiều khu vực trên thế giới đã phổ cập giáo dục STEM để đi kịp tiến độ của cuộc cách mạng này.

Tại một số quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Anh, Úc và New Zealand, chính phủ đã tạo điều kiện để giáo dục STEM được phổ cập sớm trong các trường học. Mục tiêu của họ là thay đổi định kiến ​​tiêu cực liên quan đến nghề nghiệp STEM và cung cấp sự kiến thức chuyên môn tốt hơn cho học sinh từ khi còn nhỏ. Nhiều chính sách và chương trình liên quan cũng được chính phủ đầu tư mạnh mẽ để tăng sự tiếp cận của giáo dục STEM. Đặc biệt là giáo dục về khoa học máy tính, được ưu tiên hàng đầu trong các trường học ở Hoa Kỳ.

Hay ở Ấn Độ, quốc gia đông dân thứ hai trên thế giới, chính phủ đã phát động chiến dịch “Skill India”. Chiến dịch nhằm đào tạo STEM cho hơn 400 triệu thanh niên ở Ấn Độ. Đồng thời để hỗ trợ cho việc phát triển STEM ở Ấn Độ, nhiều tổ chức đã được thành lập như STEM Champ hay EduTech.

lanvu.me-giao-duc-stem-2

Giáo dục STEM tại Việt Nam

Giáo dục STEM đã bước đầu tiếp cận đến các học sinh ở Việt Nam. Rất nhiều cơ sở giáo dục, học viện STEM được ra đời để đào tạo cho học sinh, sinh viên. Nhanh nhạy nhất là các công ty giáo dục tư nhân tập trung đào tạo lĩnh vực Robotics và Lập trình cho trẻ em.

Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam đưa ra các chính sách nhằm thúc đẩy đào tạo STEM bên cạnh ngoại ngữ, tin học trong chương trình giáo dục phổ thông. Đây được coi là bước tiến để Việt Nam nắm bắt cơ hội tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Tuy nhiên, điểm hạn chế trong triển khai giáo dục STEM ở Việt Nam là việc triển khai chưa đồng đều, chỉ phổ biến ở các thành phố lớn. Lĩnh vực học tập cũng chỉ mới triển khai ở mảng Robotics và Lập trình, trong khi STEM còn bao gồm các môn học khác. Như Sinh học, Toán, Vật lý, Hóa học… với các hoạt động STEM đa dạng và dễ áp dụng, không đòi hỏi đầu tư lớn như Robotics hay lập trình.

Tầm quan trọng của Giáo dục STEM

Nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi. Các công việc lao động thông thường trước đây đang dần biến mất do tự động hóa. Thay vào đó là các công việc mới liên quan đến công nghệ. Những tiến bộ liên tục trong công nghệ đang thay đổi cách học sinh học tập, kết nối và tương tác mỗi ngày. Các kỹ năng được giảng dạy trong giáo dục STEM cung cấp cho học sinh, sinh viên một nền tảng vững chắc để thành công không chỉ ở môi trường trường học mà cho cả công việc sau này.

Nhu cầu tuyển dụng các ngành STEM

Nhu cầu của nhà tuyển dụng đối với ứng viên có trình độ và kỹ năng STEM rất cao. Điều này được dự đoán sẽ tiếp tục tăng trong tương lai, mở ra cơ hội việc làm rộng lớn cho người học có kỹ năng STEM. Hiện tại, 75% việc làm trong các ngành phát triển nhanh nhất đòi hỏi người lao động có kỹ năng STEM.

Theo báo cáo của trang web STEMconnector.org, vào năm 2018, nhiều dự đoán ước tính nhu cầu của 8,65 triệu lao động trong các công việc liên quan đến STEM. Đồng thời, cho đến hiện tại, vẫn còn tồn tại rất nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với tình trạng thiếu nhân viên trầm trọng. Mà theo đó, các vị trí thiếu nhân lực đều thuộc các nhóm ngành như toán học, khoa học máy tính, khoa học tự nhiên và công nghệ.

Những công việc liên quan đến STEM không phải tất cả đều yêu cầu giáo dục đại học hoặc bằng cấp đại học. Chưa đến một nửa số công việc trong lĩnh vực STEM yêu cầu ứng viên có bằng cử nhân trở lên. Tuy nhiên, bằng cấp đại học rất hữu ích trong việc thỏa thuận mức lương. Theo nghiên cứu, mức lương khởi điểm trung bình được quảng cáo cho các công việc STEM (có yêu cầu bằng cử nhân) cao hơn 26% so với công việc trong các lĩnh vực không thuộc STEM.

Môi trường Học tập Hỗn hợp (Blended – Learning)

Điều tách biệt STEM với giáo dục toán học và khoa học truyền thống chính là mô hình học tập gắn kết. Việc tích hợp các môn học kết hợp với ứng dụng trong thực tế giúp cho học sinh dễ dàng hiểu và thực hành.

Giáo dục STEM dạy cho người học cách tư duy, tính toán và cách ứng dụng những kiến thức khoa học, kỹ thuật để giải quyết vấn đề trong thực tế. Như đã đề cập ở trên, nhiều quốc gia trên thế giới ưu tiên giáo dục STEM cho học sinh từ khi còn nhỏ.

lanvu.me-giao-duc-stem-5

Bậc học tiểu học

Chương trình giáo dục STEM ở tiểu học tập trung vào các khóa học cấp độ giới thiệu. Học sinh được cung cấp những kiến thức sơ khai về lĩnh vực STEM. Những bài học trong chương trình ở bậc tiểu học sẽ cung cấp các kiến thức và cách ứng dụng trong đời sống một cách căn bản. Bằng cách kết hợp cả 4 môn học, mô hình STEM nhằm thu hút sự quan tâm và yêu thích của học sinh tiểu học.

lanvu.me-giao-duc-stem-4

Bậc học Trung học Cơ sở 

Ở giai đoạn này, các khóa học trở nên khó hơn do nhận thức của học sinh ở bậc học này đã bắt đầu phát triển. Cùng với nền tảng kiến thức về STEM trước đó, các kỹ năng tiếp tục được nâng cao. Đồng thời, học sinh sẽ bắt đầu khám phá các nghề nghiệp lĩnh vực STEM ở giai đoạn này. Chương trình giáo dục STEM ở bậc THCS giúp hướng nghiệp tốt hơn cho các em vào các nghề nghiệp mà các em yêu thích.

lanvu.me-giao-duc-stem-3

Bậc học Trung học Phổ thông

Chương trình STEM ở bậc THPT được thiết kế với nhiều bài giảng khó, yêu cầu sự tập trung cao và tư duy logic của học sinh. Các khóa học đồng thời gắn liền với định hướng nghề nghiệp và lĩnh vực  STEM mà học sinh theo đuổi sau khi tốt nghiệp. Ngoài ra, chương trình giáo dục STEM ở cấp bậc này cũng mở ra cơ hội cho học sinh phát triển kỹ năng của bản thân nhiều hơn.

 Hy vọng rằng với các lợi ích đặc biệt, mô hình giáo dục mới này sẽ sớm được triển khai rộng rãi. Đặc biệt là ở Việt Nam, giúp chất lượng giáo dục và học tập ngày càng được cải thiện. Từ đó, tạo nhiều cơ hội cho thế hệ tương lai hội nhập tốt vào nền kinh tế thế giới.

Thế giới hậu đại dịch Corona – Yuval Noah Harari

Cơn bão này rồi sẽ qua đi nhưng những lựa chọn bây giờ có thể sẽ thay đổi cuộc sống của chúng ta trong tương lai.

Nguồn: Yuval Noah Harari: the world after coronavirus

Bản dịch của: Ms. Hạnh Phạm

Yuval Noah Harari là nhà sử học người Israel và là giáo sư Khoa Lịch sử tại Đại học Hebrew Jerusalem. Ông là tác giả của các cuốn sách bán chạy thế giới Sapiens: Lược sử loài người, Homo Deus: Lược sử tương lai và 21 bài học cho thế kỷ 21.

Một số tiêu đề được bổ sung để cải thiện tính dễ đọc của bài viết.

Nhân loại đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng toàn cầu

Có lẽ đây là khủng hoảng lớn nhất đối với thế hệ chúng ta.

Những quyết định mà người dân và các chính phủ đưa ra trong mấy tuần tới có thể sẽ định hình thế giới trong tương lai. Không chỉ hệ thống y tế bị ảnh hưởng lớn mà còn cả kinh tế, chính trị và văn hóa. Lúc này chúng ta phải hành động nhanh và dứt khoát. Nhưng chúng ta cũng nên cân nhắc đến hậu quả về lâu về dài của những hành động này.

Khi đắn đo giữa các lựa chọn, chúng ta nên tự hỏi không chỉ làm sao để vượt qua mối đe dọa hiện tiền mà còn về thế giới mà chúng ta sẽ sống sau khi cơn bão này đi qua. Rồi bão sẽ qua đi, loài người sẽ vượt qua biến cố này, phần lớn chúng ta sẽ sống sót – nhưng là sống sót trong một thế giới đã đổi thay.

Khẩn cấp: Tạm thời hay dài lâu?

Nhiều biện pháp khẩn cấp mang tính tạm thời lúc này sẽ trở thành những thứ gắn chặt với đời sống về sau. Đó là bản chất của khẩn cấp. Các biện pháp khẩn cấp đẩy nhanh tiến trình của lịch sử.

Bình thường người ta có thể mất nhiều năm để cân nhắc khi đưa quyết định nhưng trong thời đại này các quyết định được thông qua chỉ trong vài giờ. Những công nghệ còn non yếu, thậm chí gây nguy hiểm, bị “ép chín” đưa vào sử dụng vì rủi ro sẽ còn lớn hơn nếu không làm gì cả.

Các quốc gia trở thành những con chuột bạch trong các cuộc thử nghiệm xã hội trên quy mô lớn

Chuyện gì xảy ra khi chúng ta làm việc ở nhà và giao tiếp với nhau từ xa? Chuyện gì xảy ra khi tất cả các trường đều học trực tuyến?

Bình thường, chính phủ, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục sẽ không đời nào đồng ý thực hiện một cuộc thử nghiệm như thế. Nhưng bây giờ không phải là lúc bình thường.

Trong khủng hoảng, chúng ta đối mặt với hai lựa chọn đặc biệt quan trọng. Thứ nhất là chọn lựa giữa sự giám sát độc tài hay trao quyền cho công dân. Thứ hai là chọn lựa giữa sự cô lập mang tính dân tộc chủ nghĩa hay sự đoàn kết toàn cầu.

Giám sát phía-dưới-lớp-da

Để ngăn chặn đại dịch, tất cả dân chúng phải tuân thủ các quy định cụ thể. Có hai cách khiến người dân tuân theo.

Cách thứ nhất là chính phủ giám sát và trừng phạt những người làm trái quy định. Ngày nay, lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, nhờ công nghệ, việc giám sát tất cả mọi người vào mọi lúc trở nên khả thi. 50 năm trước, KGB, cơ quan tình báo Nga, không thể theo dõi 240 triệu công dân Xô Viết 24 giờ/ngày, và cũng không hy vọng có thể xử lý hiệu quả tất cả thông tin thu thập được. KGB dựa vào con người – các đặc vụ và các nhà phân tích. Cơ quan này không thể cắt cử một đặc vụ kèm một công dân.

Mọi việc đã khác

Nhưng giờ đây các thiết bị cảm biến và các thuật toán mạnh có thể thay thế cho những bóng ma-bằng-xương-bằng thịt trước kia.

Trong cuộc chiến chống đại dịch corona, nhiều quốc gia đã triển khai các công cụ giám sát mới. Trường hợp điển hình nhất là Trung Quốc. Bắc Kinh theo dõi chặt chẽ điện thoại thông minh của công dân, sử dụng hàng trăm triệu camera an ninh có khả năng nhận diện khuôn mặt, buộc người dân tự kiểm tra và báo cáo thân nhiệt và tình hình sức khỏe.

Biện pháp của các chính quyền trước và sau đại dịch Corona

Bằng cách này, chính quyền Trung Quốc không chỉ nhanh chóng xác định được những ca nghi nhiễm mà còn truy lùng ra được hành tung của các cá nhân này cũng như bất cứ ai từng tiếp xúc với họ. Hàng loạt ứng dụng điện thoại ra đời nhằm cảnh báo người dân khi có một ca nhiễm bệnh ở gần.

Công nghệ này không chỉ được sử dụng ở đông Á. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần đây cho phép cơ quan tình báo triển khai công nghệ giám sát, vốn dùng để lùng bắt các phần tử khủng bố, vào việc theo dõi các bệnh nhân nhiễm virus corona. Khi ủy ban phụ trách của quốc hội phủ quyết, ông Netanyahu thông qua bằng một “sắc lệnh khẩn cấp”.

Bạn có thể cho rằng điều này có gì lạ đâu

Những năm gần đây chính phủ và các tập đoàn đã và đang sử dụng những công nghệ phức tạp để theo dõi, giám sát và thao túng người dân. Nhưng nếu chúng ta không thận trọng, đại dịch lần này sẽ tạo ra một bước ngoặt trong lịch sử chính phủ giám sát công dân.

Trên bề mặt da” vs. “dưới bề mặt da”.

Việc triển khai các công cụ giám sát hàng loạt sẽ trở thành điều bình thường ở cả những quốc gia cho đến nay vẫn từ chối áp dụng. Hơn thế nữa, đó còn là một bước chuyển đột ngột từ giám sát “trên bề mặt da” sang giám sát “dưới bề mặt da”.

Trước kia, khi ngón tay bạn chạm vào màn hình điện thoại thông minh và nhấn vào một đường link, chính phủ muốn biết chính xác bạn đã truy cập thông tin gì. Nhưng sau dịch corona, mục tiêu quan tâm của các chính phủ đã thay đổi. Giờ đây chính phủ muốn biết nhiệt độ trên đầu ngón tay của bạn và huyết áp phía dưới đó.

Một trong những vấn đề mà chúng ta phải đối mặt khi bàn về việc chính phủ giám sát công dân là không một ai biết chúng ta đang bị giám sát như thế nào, việc này sẽ tiếp diễn ra sao trong tương lai.

Công nghệ giám sát đang phát triển với tốc độ chóng mặt

Những thứ mà 10 năm trước dường như chỉ có trong khoa học viễn tưởng ngày nay không còn mới lạ. Thử suy nghĩ, giả dụ có một chính phủ giả định yêu cầu mọi công dân đeo vòng tay sinh trắc học giúp theo dõi thân nhiệt và nhịp tim 24 giờ/ngày. Chính phủ sau đó sẽ dùng thuật toán để lưu trữ và phân tích dữ liệu thu thập được.

Các thuật toán máy tính sẽ biết bạn dính virus trước cả khi bạn có triệu chứng, chúng cũng nắm được bạn đã đi đâu và gặp gỡ ai. Nhờ vậy, dây chuyền lây nhiễm sẽ bị cắt ngắn lại, thậm chí là cắt đứt ngay lập tức. Một hệ thống như vậy chắc chắn có thể ngăn chặn dịch bệnh lây lan chỉ trong vài ngày. Nghe tuyệt vời, phải không?

Nhưng mặt trái, đương nhiên, điều này mở đường cho việc hợp thức hóa một hệ thống giám sát đáng sợ.

Ví dụ nếu bạn biết tôi nhấn vào đường link dẫn đến Fox News thường xuyên hơn CNN, điều này có thể hé lộ cho bạn biết về quan điểm chính trị và thậm chí tính cách của tôi. Nhưng nếu bạn biết thân nhiệt, huyết áp và nhịp tim của tôi khi tôi xem một video trên mạng, bạn có thể biết điều gì khiến tôi vui, điều gì khiến tôi buồn và điều gì khiến tôi thực sự, thực sự tức giận.

Công nghệ và thao túng

Nên nhớ tức giận, hạnh phúc, buồn chán và yêu thương là những hiện tượng sinh học cũng giống như cơn sốt hay cơn ho. Thứ công nghệ dùng vào việc xác định tiếng ho cũng có thể nhận diện được một tràng cười.

Nếu các công ty và các chính phủ bắt đầu thu thập dữ liệu sinh trắc học trên diện rộng, họ sẽ hiểu chúng ta hơn chính chúng ta hiểu bản thân mình. Đến lúc đó họ không chỉ đoán trước mà còn có thể thao túng cảm xúc của chúng ta và nhờ đó họ có thể thuyết phục ta tin vào bất cứ thứ gì, dù đó là một sản phẩm hay một chính trị gia.

Giám sát sinh trắc sẽ khiến cho vụ bê bối Cambridge Analytica thu thập thông tin nhận cá nhân của 87 triệu người sử dụng Facebook trở thành “tiền cổ”.

Tưởng tượng Bắc Triều Tiên vào năm 2030, mọi người dân phải đeo vòng sinh trắc học 24 giờ/ngày. Khi anh lắng nghe bài phát biểu của Lãnh tụ và chiếc vòng thu thập được tín hiệu cảm xúc tức giận thì anh toi đời chắc!

Chỉ là tạm thời

Đương nhiên, bạn có thể phản biện rằng giám sát sinh trắc học chỉ là biện pháp tạm thời trong tình trạng khẩn cấp quốc gia. Người ta sẽ dẹp nó đi khi đời sống trở lại bình thường.

Nhưng đáng tiếc, lịch sử đã chứng minh các biện pháp tạm thời thường tiếp tục tồn tại sau khi tình thế khẩn cấp qua đi, đặc biệt nếu như luôn có một mối đe dọa mới lẩn khuất đâu đó ở phía trước.

Lấy ví dụ, Israel, quê hương tôi, tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia trong cuộc chiến giành độc lập năm 1948. Điều này hợp thức hóa hàng loạt các biện pháp tạm thời từ kiểm duyệt báo chí, tịch thu đất đai, cho đến quy định đặc biệt liên quan đến việc làm bánh pudding (Tôi không đùa đâu).

Dù cuộc chiến đã kết thúc từ lâu, Israel chưa bao giờ tuyên bố chấm dứt tình trạng khẩn cấp và cũng không gỡ bỏ các biện pháp tạm thời năm 1948 (vào năm 2011, chính phủ cuối cùng cũng “nhân từ” xóa bỏ nghị định về bánh pudding).

Kể cả khi số ca nhiễm corona giảm về 0, một vài chính phủ thèm khát dữ liệu công dân có thể sẽ trần tình rằng họ cần duy trì hệ thống giám sát sinh trắc học vì lo ngại đợt sóng corona thứ hai hoặc bởi virus Ebola đang biến chủng ở Trung Phi hay bởi vì… bạn hiểu ý tôi nói rồi đấy!

Quyền riêng tư trong và sau đại dịch Corona

Một cuộc chiến dằng dai xoay quanh quyền riêng tư của mỗi cá nhân đã diễn ra suốt những năm qua. Dịch corona có thể chính là “điểm bùng phát” trong cuộc chiến này. Khi người dân phải chọn giữa quyền riêng tư và sức khỏe, họ sẽ luôn chọn sức khỏe.

Cảnh sát-xà phòng

Gốc rễ của vấn đề nằm ở việc đưa ra câu hỏi buộc người dân phải lựa chọn giữa sức khỏe và quyền riêng tư. Bởi vì nó sai ngay ở cách đặt vấn đề. Chúng ta có thể và nên có cả sức khỏe lẫn quyền riêng tư. Thay vì thiết lập nên các thể chế giám sát chuyên chế nhằm ngăn chặn đại dịch, chúng ta có thể thực hiện bằng cách trao quyền lực cho người dân.

Những tuần gần đây, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore nổi lên là những quốc gia khống chế đại dịch corona thành công nhất. Ngoài các ứng dụng theo dõi, các nước này chủ yếu dựa vào hoạt động xét nghiệm trên diện rộng, báo cáo số liệu trung thực và sự hợp tác tự nguyện của quần chúng hiểu biết.

Việc giám sát tập trung và trừng phạt nặng tay không phải là cách duy nhất khiến người dân tuân thủ quy định. Khi người dân được tiếp cận thông tin khoa học, khi họ tin rằng chính quyền đang nói thật, họ sẽ hành xử đúng đắn mà không cần một Ông Kẹ kè kè theo dõi.

Một xã hội có ý thức và được thông tin đầy đủ thường mạnh mẽ và hiệu quả hơn một xã hội mù mờ thông tin và bị kiểm soát

Hãy lấy ví dụ việc rửa tay bằng xà phòng. Đây là một trong những cải tiến lớn nhất trong hoạt động vệ sinh cá nhân của con người. Hành động rửa tay đơn giản mỗi năm giúp cứu sống hàng triệu mạng người.

Chúng ta ngày nay có thể coi nhẹ việc rửa tay nhưng mấy ai biết rằng mãi đến tận thế kỷ thứ 19, các nhà khoa học mới phát hiện ra tầm quan trọng của việc rửa tay bằng xà phòng. Trước đó, thậm chí bác sĩ và y tá không rửa tay giữa các ca phẫu thuật.

Giờ đây hàng tỷ người rửa tay mỗi ngày, không phải bởi vì họ sợ lực lượng cảnh sát-xà phòng giám sát, mà bởi vì họ ý thức được những lợi ích sức khỏe. Tôi rửa tay với xà phòng bởi vì tôi đã nghe về vi khuẩn và virus, tôi hiểu những sinh vật nhỏ bé này gây ra bệnh tật và tôi biết xà phòng có thể giúp diệt khuẩn. Nhưng để đạt được mức độ tuân thủ và hợp tác như việc rửa tay bằng xà phòng, anh cần niềm tin.

Người ta cần phải tin khoa học, tin chính quyền, và tin báo chí

Các chính trị gia vô trách nhiệm trong những năm gần đây đã chủ ý phá họai niềm tin của công chúng vào khoa học, chính quyền và truyền thông. Giờ đây lấy lý do rằng không thể đặt niềm tin vào công chúng sẽ hành xử đúng, cũng chính họ đang có ý định lựa chọn con đường chuyên quyền.

Bình thường khi niềm tin đã xói mòn qua năm tháng thì không thể gây dựng lại trong ngày một ngày hai. Nhưng đây không phải là lúc bình thường. Trong cơn khủng hoảng, người ta thay đổi suy nghĩ rất nhanh. Anh có thể cãi cọ với chị em trong nhà suốt bao năm qua nhưng khi tình thế khẩn cấp ập đến, anh bỗng phát hiện ra trong lòng ẩn chứa niềm tin và tình thương và vội chạy đến giúp người thân của mình.

Thay vì xây dựng một chế độ giám sát công dân, hiện vẫn chưa quá muộn để gây dựng niềm tin của người dân vào khoa học, chính quyền và báo chí.

Công nghệ gia tăng sức mạnh cho người dân

Chúng ta đương nhiên cũng nên tận dụng sức mạnh của công nghệ nhưng công nghệ phải nhằm mục đích gia tăng sức mạnh cho người dân. Tôi hoàn toàn ủng hộ việc theo dõi thân nhiệt và áp huyết nhưng những dữ liệu đó không phải để phục vụ một chính phủ nắm mọi quyền lực mà nó nên giúp tôi có đủ thông tin hơn để đưa các quyết định cá nhân đồng thời khiến chính phủ chịu trách nhiệm với mỗi quyết sách.

Nếu tôi có thể theo dõi các chỉ số sức khỏe của mình 24 giờ/ngày, tôi sẽ không chỉ biết liệu mình có gây hại cho người khác hay không mà còn biết những thói quen nào ảnh hưởng đến sức khỏe của mình. Và nếu tôi có thể tiếp cận và phân tích các thống kê đáng tin cậy về sự lây lan của virus corona, tôi có thể đánh giá liệu chính phủ đang nói thật hay không và liệu chính phủ có áp dụng các chính sách đúng đắn để phòng chống dịch hay không.

Khi nói đến giám sát, người ta thường chỉ nghĩ công nghệ giúp chính phủ giám sát mỗi cá nhân mà không nhớ rằng công nghệ cũng có thể giúp mỗi cá nhân giám sát chính phủ.

Đại dịch corona vì vậy là một bài kiểm tra lớn về quyền công dân

Trong những tháng ngày trước mắt, mỗi chúng ta nên chọn tin vào số liệu khoa học và các chuyên gia y tế thay vì tin vào các thuyết âm mưu và những chính trị gia chỉ biết tư lợi. Nếu chúng ta không lựa chọn đúng, chúng ta có thể đang tự tay ký vào văn bản tuyên bố từ bỏ sự tự do quý giá mà trong đầu thì nghĩ rằng đó là cách duy nhất để bảo vệ mình.

Chúng ta cần một kế hoạch toàn cầu

Lựa chọn quan trọng thứ hai mà chúng ta đối mặt là lựa chọn giữa sự cô lập mang tính dân tộc chủ nghĩa hay sự đoàn kết toàn cầu. Đại dịch corona và khủng hoảng kinh tế theo sau là những vấn đề toàn cầu. Chỉ có hợp tác toàn cầu mới có thể giải quyết hiệu quả các vấn đề này.

Đầu tiên, để đánh bại con virus này, chúng ta cần chia sẻ thông tin trên toàn cầu. Đó là lợi thế lớn của chúng ta khi đương đầu với đám virus. Một con virus corona ở Trung Quốc và một con virus ở Mỹ không thể phím nhau cách thức lây nhiễm cho con người. Nhưng Trung Quốc có thể truyền cho Mỹ những bài học quý giá để hiểu về virus corona và làm sao để chống lại nó. Thông tin mà một bác sĩ ở Milan, Italy phát hiện ra lúc đầu buổi sáng có thể giúp cứu sống nhiều người ở Tehran vào cuối buổi chiều. Khi chính phủ Anh do dự, đắn đo giữa các chính sách, họ có thể tham khảo Hàn Quốc vì trước đó một tháng Hàn Quốc đã trải qua tình cảnh tương tự.

Nhưng để làm được như thế, chúng ta cần một tinh thần hợp tác và tin tưởng toàn cầu

Các nước nên sẵn lòng chia sẻ thông tin một cách cởi mở đồng thời khiêm tốn lắng nghe lời khuyên, bên cạnh đó, tin tưởng vào các số liệu và phân tích chuyên sâu mà họ nhận được. Chúng ta cũng cần một nỗ lực toàn cầu trong việc sản xuất và phân phối các thiết bị y tế, quan trọng nhất là các kit thử và máy thở. Thay vì tất cả các nước bươn ra tự sản xuất và tích trữ bất cứ thiết bị nào mua được, một nỗ lực hợp tác trên quy mô toàn cầu sẽ giúp đẩy nhanh việc sản xuất và phân phối các thiết bị hiệu quả hơn.

Nhân tính hóa những dây chuyền sản xuất quan trọng trong đại dịch corona

Cũng giống như việc quốc hữu hóa các ngành công nghiệp quan trọng trong chiến tranh, cuộc chiến giữa con người và virus corona khiến chúng ta phải “nhân tính hóa” những dây chuyền sản xuất quan trọng. Một quốc gia giàu có ít các ca nhiễm virus nên sẵn lòng tiếp viện những thiết bị y tế quý giá cho những nước nghèo hơn đang bị ảnh hưởng nặng nề với niềm tin rằng khi đến lượt mình cần giúp đỡ, các quốc gia khác sẽ chung tay.

Một chiến dịch hợp tác tương tự cũng có thể áp dụng với lực lượng y tế. Các nước hiện đang ít bị ảnh hưởng có thể gửi nhân viên y tế đến những vùng dịch trong khu vực vừa để giúp cứu người kịp thời vừa có thể thu thập được những kinh nghiệm quý giá. Nếu sau đó tâm dịch chuyển hướng, sự giúp đỡ sẽ quay theo chiều ngược lại.

Sự hợp tác toàn cầu cũng quan trọng trên mặt trận kinh tế

Xét bản chất toàn cầu của kinh tế và chuỗi cung ứng, nếu mỗi chính phủ tự ý hành động mà không đếm xỉa gì đến những quốc gia khác, hậu quả sẽ là hỗn loạn và suy thoái sâu. Chúng ta cần một bản kế hoạch hành động toàn cầu và chúng ta cần xúc tiến nhanh. Ngoài ra chúng ta cũng cần đạt được thỏa thuận toàn cầu về việc di chuyển giữa các quốc gia.

Đi lại quốc tế bị ngừng trệ trong nhiều tháng sẽ đẩy chúng ta vào tình cảnh vô cùng khó khăn và cản trở cuộc chiến chống lại virus corona.

Các quốc gia cần hợp tác để ít nhất cho phép một số ít những người quan trọng tiếp tục di chuyển qua biên giới như các nhà khoa học, bác sĩ, nhà báo, chính trị gia, và thương nhân. Chúng ta có thể ký một thỏa thuận toàn cầu về việc sàng lọc ngay tại quê hương của các du khách. Nếu ta biết chỉ những hành khách được sàng lọc cẩn thận mới được phép lên máy bay, ta sẽ sẵn lòng cho họ nhập cảnh.

Đáng tiếc hiện nay các quốc gia gần như chưa thực hiện bất cứ biện pháp hợp tác nào kể trên. Sự tê liệt tập thể đang bóp nghẹt cả thế giới. Và dường như không có một người lớn nào trong dàn lãnh đạo.

Đáng nhẽ ra chúng ta phải chứng kiến từ nhiều tuần trước một cuộc họp khẩn cấp giữa các nhà lãnh đạo quốc tế để đưa ra một bản kế hoạch hành động chung. Cho đến tận tuần này các nhà lãnh đạo khối G7 mới thu xếp một cuộc họp trực tuyến nhưng rồi cũng chẳng đi đến đâu.

Vai trò của nước Mỹ trong đại dịch Corona

Trong những cuộc khủng hoảng toàn cầu trước đây, ví dụ như khủng hoảng tài chính 2008 hay đại dịch Ebola 2014, Mỹ luôn nắm vai trò dẫn dắt. Nhưng chính quyền Mỹ hiện nay đã từ bỏ vai trò lãnh đạo. Washington nói rõ lập trường rằng nước Mỹ hiện nay quan tâm đến sự vĩ đại của mình hơn là tương lai của nhân loại.

Chính quyền Trump thậm chí đã bỏ rơi cả các đồng minh thân cận nhất. Khi cấm tất cả các chuyến bay từ EU, Mỹ chẳng buồn báo trước với EU, chứ đừng nói đến việc hỏi ý kiến của EU về biện pháp mạnh tay này. Mỹ vừa khiến Đức nổi đóa sau khi bị cho là đã đề nghị trả 1 tỷ đô cho một công ty dược phẩm của Đức để mua độc quyền sáng chế vaccine Covid-19.

Kể cả khi chính quyền Mỹ hiện nay thay đổi cách tiếp cận và đưa ra một kế hoạch hành động toàn cầu, hiếm ai chịu đi theo một lãnh đạo không biết chịu trách nhiệm, không bao giờ thừa nhận sai lầm, và có thói quen nhận hết công trạng về phần mình còn đổ thất bại lên đầu người khác.

Hậu đại dịch Corona: Trong nguy có cơ

Nếu không có quốc gia nào đứng ra thế vào chỗ trống mà Mỹ để lại, thì không chỉ việc ngăn chặn đại dịch trở nên khó khăn hơn mà hậu quả còn làm quan hệ quốc tế xấu đi trong những năm tới. Tuy nhiên trong nguy có cơ. Chúng ta hy vọng đại dịch này sẽ giúp con người nhận ra sự nguy hiểm của chia rẽ toàn cầu.

Nhân loại cần đưa ra quyết định. Chúng ta sẽ tiếp tục đua xuống đáy vực chia rẽ hay chúng ta sẽ rẽ lối sang con đường của đoàn kết toàn cầu? Nếu chúng ta chọn chia rẽ, nó sẽ không chỉ kéo dài cuộc khủng hoảng này mà còn có thể dẫn đến thảm họa khốc liệt hơn trong tương lai. Nếu chúng ta chọn đoàn kết, đó sẽ không chỉ là chiến thắng virus corona mà còn là chiến thắng mọi đại dịch và khủng hoảng khác sẽ dồn dập tấn công nhân loại trong thế kỷ 21.

Miễn dịch cộng đồng thời virus Corona: Có thể bạn chưa biết!

Hôm qua, Sir Patrick Vallance, Trưởng cố vấn khoa học hàng đầu Anh quốc có một phát ngôn khá gây sốc. Ông này cho rằng, 60% người Anh nên nhiễm virus Corona để nước này đạt được “miễn dịch cộng đồng”. Từ đó hạn chế sự bùng phát mạnh hơn của virus này. Thủ tướng Anh – Boris Johnson – cảnh báo “nhiều người Anh sẽ mất người thân”. Nhưng họ cương quyết không ra lệnh cấm các sự kiện đông người.

Vậy miễn dịch cộng đồng là gì? Có chắc nó sẽ giúp nước Anh vượt qua đại dịch Covid-19 này? Cùng chúng tôi tìm hiểu ngay sau đây!

MIỄN DỊCH CỘNG ĐỒNG LÀ GÌ?

Theo CDC (Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ), miễn dịch cộng đồng (herd/ community immunity) là tình huống mà trong đó, một tỷ lệ dân số đủ lớn miễn dịch với một bệnh truyền nhiễm (nhờ tiêm vaccine hoặc đã bị bệnh trước đó) khiến cho việc lây bệnh từ người này sang người khác là không thể. Ngay cả những người không được tiêm phòng (như trẻ sơ sinh hay những người mắc bệnh mãn tính) cũng được bảo vệ phần nào vì căn bệnh sẽ có ít cơ hội lây lan.

Miễn dịch cộng đồng bảo vệ những thành viên dễ bị tổn thương nhất của dân số. Nếu đủ người được tiêm vaccine hoặc có kháng thể chống lại các bệnh nguy hiểm, vi trùng sẽ không thể “tìm thấy” những người dễ mắc bệnh hoặc chưa được tiêm ngừa.

ĐỐI SÁCH CỦA NGƯỜI ANH

Sir Patrick Vallance nêu ý kiến: “Nếu bạn kìm nén một thứ gì thật, thật nhiều, khi bạn thả lỏng các biện pháp đó, nó sẽ bung ra trở lại”. Ý ông là, nếu áp dụng các biện pháp ngăn chặn, ngay khi nới lỏng, bệnh dịch sẽ bùng phát trở lại.

“Vì vậy mục tiêu của chúng tôi là cố giảm đỉnh dịch (giảm tình trạng quá nhiều ca bệnh một lúc gây quá tải cho hệ thống y tế) và mở rộng đỉnh dịch (làm cho các ca bệnh dàn trải rộng hơn để có thể chủ động đối phó) mà không hoàn toàn triệt tiêu chúng. Và cũng vì thế, bởi vì phần lớn dân số đã bệnh nhẹ, chúng ta đạt được mức độ miễn dịch cộng đồng nhất định.

Như vậy, càng nhiều người miễn dịch đối với dịch bệnh này, mức độ lây nhiễm cùng lúc sẽ giảm và chúng ta bảo vệ những người dễ bị tổn thương nhất”.

Ông nói, “Nhiều khả năng virus Corona sẽ trở thành một loại cúm mùa”.

Chính phủ Anh tuyên bố sẽ không đóng cửa các trường học do không có cơ sở cho thấy việc này sẽ mang lại hiệu quả gì. Tuy rằng họ sẽ tiếp tục cân nhắc việc này.

Thủ tướng Anh phát biểu chiến thuật của nước Anh là bảo vệ những người cao tuổi, những người dễ bị tổn thương nhất. Có khoảng từ 5.000 đến 10.000 người Anh được cho rằng đã nhiễm virus Corona chủng Covid-19.

Ông Johnson cũng nhấn mạnh: “Hãy rõ ràng. Đây là khủng hoảng y tế công cộng tồi tệ nhất ở thế hệ này. Tôi sẽ phải nói thẳng với bạn, với công chúng nước Anh, rằng nhiều gia đình sẽ mất người thân trước khi họ đến tuổi để mất đi”.

CÁC Ý KIẾN TRÁI CHIỀU

Ông Hunt, chủ tịch Ủy ban Lựa chọn Chăm sóc Sức khỏe và Xã hội trực thuộc Hạ viện Anh, bày tỏ ý kiến lo ngại. “Thật ngạc nhiên và đáng ngại khi chúng ta chẳng làm gì khi chúng ta chỉ có 4 tuần trước khi rơi vào tình trạng như Ý hiện tại. Đáng lẽ chúng ta phải lên kế hoạch để làm giảm số lượng người nhiễm virus mới phải”.

Ông Hunt cho rằng đây là tình trạng “khẩn cấp cấp độ quốc gia”.

Pháp mới đây cuối cùng cũng đã quyết định đóng cửa toàn bộ trường học. Trong khi ở Mỹ, cái giải thể thao lớn đều tạm ngừng và Broadway đóng cửa trong một tháng.

Jimmy Whitworth, giáo sư ngành Y tế cộng đồng quốc tế tại Trường Y học Nhiệt đới và Vệ sinh Luân Đôn, dự kiến các biện pháp mạnh hơn sẽ diễn ra trong một đến hai tuần tới. Ông cho rằng “Dựa trên diễn biến từ các quốc gia khác, cách thực tế nhất giải quyết vấn đề này là bắt đầu các biện pháp y tế công cộng quyết liệt nhất. Việc này sẽ được công chúng Anh ủng hộ”.

WHO (TỔ CHỨC Y TẾ THẾ GIỚI) NÓI GÌ?

Vào ngày 3/3/2020, WHO đã có một tuyên bố chính thức. “Trong khi có rất nhiều người trên thế giới miễn dịch với cúm mùa, điều tương tự không thể xảy ra với virus Corona.

Covid-19 là một loại virus mới mà không ai có khả năng miễn dịch. Điều đó có nghĩa là nhiều người dễ bị nhiễm bệnh hơn và một số người sẽ bệnh nặng”.

Tổ chức này nhấn mạnh, vẫn chưa có vaccine để điều trị virus Corona. Còn vaccine được sử dụng chống viêm phổi không có tác dụng chống virus này.

CHÍNH PHỦ ANH ĐÚNG HAY SAI?

Nhiều nhà khoa học hàng đầu lẫn các quan chức đều cảnh báo rằng chẳng có gì chắc chắn mọi người sẽ có miễn dịch vĩnh viễn đối với virus Corona chủng Covid-19. Quá sớm để có thể biết điều gì sẽ xảy ra khi virus lây lan trong cộng đồng.

Tiến sĩ Nicola Rose, trưởng khoa virus học tại Viện kiểm soát và tiêu chuẩn sinh học quốc gia Anh cho biết: “Rõ ràng trì hoãn là cách thức phù hợp nhất đối với Anh quốc lẫn các quốc gia khác. Chúng ta cần có thêm thời gian để chuẩn bị hệ thống y tế và tìm ra vaccine.

Chúng tôi không thể biết đại dịch sẽ phát triển đến mức nào. Bệnh cúm có thể đến và đi theo đợt, dịch bệnh Covid-19 cũng có thể như vậy. Nhưng chẳng ai có thể chắc chắn sẽ có miễn dịch cộng đồng”.

Giáo sư Hanneke Schuitemaker, người đứng đầu bộ phận phát triển vaccine của hãng vaccine Janssen cho biết: “Chúng tôi không biết miễn dịch tự nhiên sẽ kéo dài bao lâu. Và liệu những người đã từng mắc bệnh có được bảo vệ mãi mãi sau đó. Hay chúng ta phải có vaccine để bảo vệ họ khỏi tái nhiễm”.

Cũng có ý kiến cho rằng, chính phủ Anh đang đưa ra một đối sách không tưởng. Nếu virus Corona chủng Covid-19 lây lan đủ để có miễn dịch cộng đồng, làm sao nó lại không tạo ra số lượng lớn bệnh nhân nhập viện gây quá tải cho hệ thống y tế? Đây vốn là một chủng virus lây lan nhanh chưa từng có trong cả trăm năm qua, với số lượng người bệnh nặng và chết nhanh chóng làm hoảng hốt cả thế giới.

Ý kiến của bạn thế nào? Hãy cho chúng tôi biết nhé.

YouTube Clip Chuẩn SEO

Làm YouTube Clip chuẩn SEO giúp clips của bạn có nhiều traffic chất lượng hơn, giảm chi phí quảng cáo và các nỗ lực SEO khác.

Từ khóa của YouTube Clip chuẩn SEO

Cũng như các bài viết, các YouTube Clip chuẩn SEO cũng cần có từ khóa nội dung được khai báo để YouTube hiểu được nội dung chính của clip.

Bạn có thể tìm từ khóa bằng ba cách:

  • Sử dụng Keyword Tool -Tab Youtube để tìm ra từ khóa đang được tìm kiếm nhiều nhất mà lại phù hợp và liên quan đến nội dung clip của bạn.
  • Gõ thử vào ô tìm kiếm của YouTube và xem các từ khóa đang được đề xuất trong phần AutoComplete.
  • Sử dụng Google Trend để tìm ra các từ khóa đang là xu hướng tìm kiếm.

Nội dung clip: Làm thế nào cho hay?

Một số gợi ý cho bạn:

YouTube Clip chuẩn SEO: Hãy bám sát từ khóa của bạn

Nội dung cần có định hướng, xoay quanh một từ khóa – vấn đề trọng tâm. Kết hợp với tiết tấu nhanh đỡ gây nhàm chán, nội dung trực tiếp vào vấn đề, gãy gọn, phân đoạn rõ ràng sẽ thuyết phục người xem ở lại với clip của bạn.

Nếu không, họ sẽ rờì khỏi clip sau vài mươi giây đầu tiên.

Xem thêm: Lập kế hoạch nội dung cho bài viết: Tôi đã làm gì để viết nội dung hay?

Điểm nhấn của clip

  • Nên có một vài frame vắn tắt nội dung (đầu/ cuối clip), highlight – minh họa các ý chính.
  • Branding nên để cuối, vài giây đầu ưu tiên cho tựa đề highlight nội dung chính để giữ chân người xem.
  • Hình ảnh cá nhân của YouTuber cũng rất quan trọng. Phải tạo nên ấn tượng cụ thể, độc nhất đối với đối tượng người xem của bạn. Đừng biến kênh của bạn thành một kênh Tin tức không có gương mặt xướng ngôn viên nào cụ thể.

YouTube Clip chuẩn SEO: Càng dài càng được ưu tiên?

Không có độ dài nào là chuẩn. Nhưng tất cả YouTuber chuyên nghiệp đều cố gắng làm clip ngắn nhất cũng 5-7 phút, trên 10 phút và nhiều hơn nữa. Đó là lúc ban đầu.

Khi kênh của bạn đã có lượng view nhất định, hãy kiểm tra thời gian xem trung bình của người xem trên kênh của bạn. Điều chỉnh theo đó. Vì con số này phản ánh khách quan “mức độ kiên nhẫn” của người xem kênh của bạn.

Bạn cần test để hiểu thêm người xem chuyển clip, chuyển kênh vì nội dung thiếu hấp dẫn, hay vì họ thích clip dài chừng đó mà thôi.

YouTube Clip chuẩn SEO: Cần có chất lượng HD

Không cần bàn cãi gì nhiều. Chất lượng clip giúp bạn giữ chân người dùng. Giờ thì ai cũn làm clip HD nên nếu clip của bạn quá mịt mờ, đừng hy vọng nhiều.

Yêu cầu khi đăng để YouTube Clip Chuẩn SEO

Đặt tên file

[tên kênh]-[tên danh mục]-mmddyy (ngày tháng hoàn thành)-[Tiêu đề clip]
Ví dụ:
coi-la-ghien-ca-canh-041719-top-10-loai-ca-canh-de-nuoi

Nhất định cần có từ khóa trong phần tên file này.

Tiêu đề Clip

Độ dài tiêu đề clip khoảng 8 đến 13 chữ (tương đối). YouTube đo độ dài của tiêu đề bằng px nên các tiêu đề tiếng Việt sẽ mất nhiều pixel hơn do có dấu.

Nhất định cần có từ khóa trong phần tên Tiêu đề Clip này.

Tiêu đề clip mô tả chính xác nội dung video, truyền đạt hiệu quả chủ đề nội dung Video. Việc đặt tiêu đề YouTube Clip chuẩn SEO không chỉ giúp YouTube hiểu thêm về kênh của bạn, mà còn giúp người xem dễ dàng quyết định chọn clip.

Mô tả clip

• Nội dung chính (vắn tắt nội dung clip) cần nằm ở ~156 kí tự đầu tiên (bao gồm khoảng trắng). Từ khóa chính nằm trong phần này, tốt nhất là ở đầu câu đầu tiên.
• Nên có 1 từ khóa chính, 3 từ khóa phụ nằm trong mô tả.
• Mô tả có thể dài đến 800 chữ. Mật độ từ khóa không quá 2%.
• Ngoài từ khóa và phần vắn tắt nội dung chính của clip, thêm các nội dung sau:
– Yêu cầu hành động Subscribe và Follow Facebook/ Zalo Page.
– Thông tin chính về kênh và đề tài
• Hashtag từ khóa chính phụ, không quá 5 hashtags
• Tag từ khóa chính phụ, và từ khóa nội dung chính (nếu thấy hay và đang trendy).

Bạn cũng có thể thêm TimeStamp vào phần mô tả để giúp người xem chuyển nhanh đến nội dung mà bạn gợi ý. Gõ theo định dạng [m:ss] nhé.

Timestamp Youtube Clip Chuẩn SEO

Đăng clip

Đăng theo lịch, nội dung đúng hướng dẫn.
Đăng đúng playlist.

Chèn phụ đề

Chèn phụ đề khá mất thời gian vì phải làm thủ công. Bạn có thể thuê một freelancer để làm việc này thay bạn.

Chèn các cards vào clip

Cards là các nút thông tin gợi ý (i-information) nhỏ nằm trên clip hoặc các ô như bên dưới ở phần cuối clip. Liên kết tới các clips có nội dung liên quan, danh sách phát, website hay kênh YouTube khác. Các card này hiển thị tốt trên mobile nên bạn hoàn toàn nên làm việc này.

Đăng bài viết đầy đủ trên website và chèn clip YouTube đã làm

Vì sao bạn nên làm điều này?

  • Cả YouTube Clip lẫn website của bạn đều có thêm traffic và lượt xem clip vì thế cũng tăng nhanh. Việc này cũng không khó khăn gì vì bạn đã có nội dung của clip.
  • Thêm tương tác cho clip và điều này cũng giúp ích cho SEO. Một số clip tốt có thể lên top kết quả trang tìm kiếm nội dung trên tất cả các bài viết website thông thường.
  • Clip cũng giúp bài viết được tăng thứ hạng, vì đây là một trong các yếu tố làm bài viết thêm hấp dẫn.

Trả lời các comments trên clip và trên kênh

Điều gì giúp cho các clip được lên thứ hạng trên YouTube? Chính là lượt views, likes và comments? Làm sao để có được nhiều comments hơn? Hãy trả lời.

Chạy quảng cáo cho YouTube Clip của bạn

Lúc ban đầu, views không tự nhiên có. Bạn cần quảng cáo tương đối trước khi có views tự nhiên.

Kiểm tra YouTube Clip đã chuẩn SEO chưa như thế nào?

Bạn có thể cài vidIQ Chrome Extension để kiểm tra các YouTube Clip.

Bạn sẽ thấy điểm đánh giá SEO của clip và kênh. Dựa trên số lượt thích, không thích, lượt xem, nhận xét, lượt chia sẻ trên mạng xã hội, số người đăng ký theo dõi kênh, thời gian xem, mức độ tương tác video và các chỉ số khác về video.

Bạn cũng có thể xem những thẻ nào được sử dụng và độ dài mô tả video.

Như vậy, tôi vừa trình bày các yếu tố cơ bản bạn cần lưu ý để có một YouTube Clip chuẩn SEO. Hy vọng các chia sẻ này sẽ giúp ích cho bạn trong quá trình tìm kiếm cơ hội gia tăng thứ hạng với Google và YouTube.

Câu hỏi thường gặp về YouTube Clip Chuẩn SEO?

Tìm ra từ khóa có nhiều lượt tìm kiếm – nội dung hấp dẫn, và phân tích mức độ cạnh tranh của từ khóa là 2 yếu tố quan trọng và sẽ giúp bạn tìm hiểu xem liệu bạn có thể kiếm được thứ hạng cho một từ khóa cụ thể hay không.

Tiếp theo, sử dụng từ khóa đó trong tiêu đề, mô tả và tạo video chuyên sâu để cải thiện mức độ tương tác là 3 yếu tố còn lại. Một tiêu đề hấp dẫn và hình thmbnail đẹp mắt, làm rõ nội dung chính sẽ vô cùng hữu ích.

Bạn thử tìm kiếm từ khóa trong YouTube và xem các kết quả hàng đầu. Bạn dễ dàng thấy được các video hàng đầu có mức độ tương tác như thế nào, và nội dung của họ được đầu tư ra sao.

Bạn có thể dùng tool Keyword Tool – Tab YouTube, hoặc vidIQ để xem xét kĩ điểm cạnh tranh, và các yếu tố liên quan khác. 

Bạn thử gõ một từ khóa bạn nghĩ đến trong YouTube và tính năng AutoComplete của Youtube sẽ luôn hữu ích.

Bạn cũng có thể dùng tool Keyword Tool – Tab YouTube.

Sử dụng từ khóa của bạn trong tên file (trước khi tải video lên), tiêu đề của clip và một vài lần trong mô tả video.

YouTube căn cứ vào mức độ tương tác để xác định mức độ hữu ích của một video clip, và theo đó, xếp hạng video clip  đó.

Đó là lý do tại sao lượt thích, nhận xét, lượt xem, thời gian xem và lượt chia sẻ YouTube Clip của bạn luôn là yếu tố chủ chốt.